Schroom niet!

Schroom niet!
20-02-2019 22:31

“Het is eigenlijk een van de meest belangrijke, gedenkwaardige en bijzondere momenten in mijn leven. Ik doe het namelijk maar één keer. En het is het moment waarop jullie, na die dag, zonder mij verder moeten. Dat wil ik op mijn manier goed geregeld hebben.”

Het praten over je uitvaartwensen, ook op een moment dat het nog ver van je af staat, zorgt veelal voor opluchting. Het blijkt vaak minder lastig dan gedacht en stiekem wordt er ook nog gelachen als er wensen voorbij komen die men niet had verwacht. Je leert elkaar op een andere manier kennen en dat is een mooie ervaring. Ik ben ervan overtuigd dat het nadenken en het weten van elkaars wensen een geschenk kan zijn. Door dit taboe los te laten ontzorg je je omgeving door te laten zien wat bij je past en hoe zij later jouw afscheid mogen verzorgen. Ook kan je van te voren aangeven welke uitvaartverzorger gebeld moet worden. Hiermee is er gelijk een fabel uit de lucht: De keuze voor een uitvaartverzorger staat vrij! Ongedacht waar, hoe en of je verzekerd bent. En niet geheel onbelangrijk, je krijgt hierdoor ook inzicht in het kostenplaatje. Dus schroom niet en laten we is bellen, een kop koffie drinken of een wandeling maken en erachter komen wat voor afscheid er écht bij jou past.

reacties  0 reacties reageren

Het verlanglijstje

Het verlanglijstje
05-12-2018 00:26

Het is vijf voor half negen, we komen hoe dan ook te laat op school. Gymtas? Lunchtrommel? “Lieverd, je jas….”. “…Nee! Niet je schoenen weer uit doen!” Met een dreinende peuter aan de hand en overvolle handen naar de auto. Mijn dochter (5,5jr) heeft duidelijk geen enkele notie van mijn kleine stresslevel op de vroege ochtend: “Mama, wanneer denk je dat Sinterklaas dood gaat?”. Mijn antwoord was iets in de richting dat je natuurlijk niet weet wanneer iemand overlijdt. Het was stil op de achterbank, bij mijn dochter een teken dat er serieus wordt nagedacht. 

“En waarom geeft Sinterklaas alleen maar cadeautjes en krijgt hij er geen, terwijl hij wel jarig is?” “Sinterklaas is natuurlijk al heel oud, dus ik denk dat hij alles al heeft gekregen wat hij wilde en het gewoon leuk vindt te trakteren”, antwoorde ik. Inmiddels stonden we in de gang om de jassen, tassen en lunchtrommels op de juiste plek te krijgen toen dochterlief een geweldig plan had bedacht. “Ik weet een cadeau wat handig is voor Sinterklaas en wat hij nog niet heeft! We geven een boek over jouw werk mam, dan weet hij alvast wat er gebeurt als hij dood gaat en welke kist hij kan kiezen.” Ik had hier even geen pasklaar antwoord op, maar ik vond haar idee erg creatief. Ik heb haar een kus gegeven en gezegd dat we het er over zullen hebben na school… 

Ze groeit op met een moeder die uitvaarverzorgster is en thuis wordt er vaak genoeg over gesproken. Ik denk dat ze beter op de hoogte is van de mogelijkheden dan een gemiddelde volwassene, omdat ze regelmatig met interesse door de leverancier folders bladert met urnen, rouwvervoer en kisten. En waarom niet? Er is niets mis mee om je te verdiepen in de mogelijkheden voor een afscheid. Niemand hoopt het nodig te hebben, wil het nodig hebben, maar iedereen komt een keer op het punt dat het wel nodig is. Is het dan niet een fijne gedachte om te weten wat je wilt en wie je wilt? Zo gek is de achterliggende gedachte van mijn vijfjarige niet (ookal is een afscheidswensen boekje misschien geen passend verjaardagcadeau voor onze goedheiligman). 

Ik neem graag de tijd om tijdens een ongedwongen gesprek te vertellen dat ik werk volgens de vertrouwde gewoontes en sfeer van de mensen waar ik over de vloer kom. Dat definitief afscheid moeten nemen vreselijk is, maar dat het o zo fijn kan zijn als blijkt dat er uitvaartwensen bekend zijn en dat men weet of iemand een voorkeur heeft voor een uitvaartverzorger. Men is immers vrij om zelf een uitvaartverzorger te kiezen, ongeacht eventuele uitvaartverzekeringen die afgesloten zijn bij een coöperatie of andere partij. 

Het praten over afscheid nemen en uitvaartwensen op een moment dat het nog ver van je af staat, zorgt veelal voor opluchting. Het onderwerp blijkt vaak minder lastig te bespreken dan gedacht en stiekem wordt er ook nog veel gelachen als er opties voorbij komen, waarvan men deze niet van de ander had verwacht. 

Nogmaals, ik vind een mooie uitvaartwensencollage niet een gepast verjaardagscadeau, toch ben ik ervan overtuigd dat het kennen van elkaars wensen en het nadenken over deze wensen een geschenk kan zijn. Een geschenk om een taboe los te laten en een geschenk om onze geliefde omgeving enigszins te ontzorgen en de bevestiging te geven dat ze de keuzes maken die bij de persoon past. 

Eenmaal thuis hebben we samen door een uitvaartboek gebladerd van Beerenberg, een leverancier met een breed aanbod in eigen ontworpen uitvaartproducten, als kisten, baren, wade, urnen en gedenkproducten. Zijn producten staan dicht bij het dagelijks leven, afscheidsproducten zonder rouwrand. De lieverd koos natuurlijk het kinderkistje uit waarbij er, als een kleurplaat, een afbeelding van een eenhoorn op was gedrukt met bijgeleverde viltstiften. In haar beleving hoe meer kleur hoe beter. Ik heb haar lekker in haar onschuld haar gang laten gaan en een verlanglijst voor Sinterklaas laten knippen. Dit werd een heel speciaal uitvaartboek voor de Sint.

 

’s Avonds heeft ze deze in haar schoen gezet (ingepakt en al) en hebben we een wortel voor het paard erbij gedaan. De volgende ochtend was het verjaardagsgeschenk opgehaald en daarvoor terug kreeg ze een kleurboek met viltstiften. ‘De Sint’ bewaard dit bijzondere boekje en deze ligt nu veilig in de herinneringendoos voor later, achter in de kast.

Wat Maarten ons heeft meegegeven

Wat Maarten ons heeft meegegeven
05-10-2018 00:23
“Iedereen heeft een vrije keuze in wie er wordt benaderd als uitvaartverzorger. Het enigszins verdiepen in afscheid, zorgt er in mijn beleving voor meer ruimte voor het verlies. Een hoop onwetendheid is namelijk al weggenomen, zo weet je wie je moet bellen, wie er komt en wat er staat te gebeuren. De eerste indrukken zijn al geweest, dat geeft wat rust.Het overlijden komt vroeg of laat om de hoek kijken, dat kunnen we helaas niet tegenhouden. Voor de een is dat nog ver van z'n bed show, voor de ander is het keiharde realiteit en sommige mensen kijken er juist naar uit, naar het moment dat ze niet meer hoeven.” – Evelien Ligthart 

 

De telefoon gaat, ik krijg Maarten aan de telefoon. Maarten vertelde mij dat hij zijn uitvaart wilde vastleggen, want hij verwachtte geen 80 te worden. Hij had hartproblemen, de behandeling gaf geen garanties en op dat moment was hij nog in twijfel of hij zich überhaupt nog zou laten behandelen. Maarten was 50 en vond het tijd worden om het een ander te regelen. Bijzonder vond ik, dat hij geen afspraak wilde maken, maar het nú allemaal telefonisch wilde regelen. Hij had me gezien tijdens een uitvaart en in de krant. “Ik zie het wel zitten met jou”, zei hij. Hij wist precies wat hij wilde. Na een gesprek van anderhalf uur, drukte ik op ‘verzenden’ en had hij zijn wilsbeschikking met prijsindicatie in zijn mailbox. Hij dankte me, wenste me een fijne dag en hing op; nuchter en rationeel; geregeld op zijn manier.
Deze zomer ging de telefoon, het was Rick, de broer van Maarten. Maarten kreeg een hartstilstand en was die nacht overleden. Hij had een briefje tussen zijn spullen gelegd. “We moesten jou bellen, dus dat hebben we bij deze gedaan” Maarten had zich niet meer laten behandelen. 
De toon in de stem Rick klinkt beduusd en afwachtend. Ik kan me dat voorstellen. Maarten overleed onverwacht, had alles geregeld, maar had dit niet met zijn familie gedeeld. 

Ik ben in de auto gestapt en naar zijn familie gereden. Ik reed naar het adres van hun moeder. Een moeder heeft haar kind verloren, zo zou het niet moeten zijn. Verslagen zijn ze, maar naar mate ik meer vertel over het contact wat ik met Maarten heb gehad, komt er vertrouwen en herkenning. “O ja, dat is echt iets voor hem om te zeggen”. Door de tranen heeft, werd er een beetje gelachen. 

Maarten had tijdens ons gesprek niet echt de behoefte te praten over zijn situatie of familie. Langzaam krijg ik een completer plaatje van zijn geleefde leven, wie daarin een belangrijke rol hebben gespeeld en leer ik Maarten beter kennen.
Ik kon aan de hand van de wilsbeschikking al Maarten zijn wensen en ideeën vertellen, dit stelde gerust. “Hij wil dat zo, dan doen we dat zo.” Het gevoel goed te doen geeft lucht en ruimte. Maarten had bedacht dat hij geen uitvaart wilde. Geen uitvaart in een aula, geen koffie met cake, geen kaart. Alleen een simpele kist en een crematie. Hij had daarover nagedacht, een bewuste voorkeur. Hij had er alleen te makkelijk over gedacht. Geen uitvaart, betekend geen afscheid nemen. Dat was wel heel kort door de bocht voor zijn familie. 

Ik had het er in januari al met hem over gehad. De mensen die om je geven, zullen de behoefte hebben om afscheid te nemen van jou, om jou te rouwen. Ik adviseerde hem, hen een klein beetje ruimte te geven om dat te doen, ze moeten verder zonder jou, dat verdient een plekje. “Zolang het maar geen uitvaart is.”, zei hij toen. 

Het werd geen uitvaart, maar een afscheid. Ruimte voor zijn familie om te rouwen en dat te delen met een de mensen die Maarten graag om zich heen had. Dit waren niet per se mensen die elkaar opzochten. Iedereen die er was, was er speciaal voor Maarten en gaven elkaar de ruimte afscheid te nemen. Ieder had een eigen kaarsje om te laten branden, deze omringde de kaars van Maarten. Een prachtig symbool. Rick is bij hem gebleven en is meegegaan naar de crematie. 

Maarten ging, zoals hij dat wilde, zoals hij was en met wie hij graag was. Zonder uitvaart, in een simpele kist en een crematie. We waren daar voor hem en voor hem alleen, dat was mooi. 

“Dank je wel en ik wens je een fijne dag…” – Maarten 

______________________________________________________________________

De familie heeft toestemming gegeven om het verhaal van Maarten te publiceren. In het kader van hun privacy zijn de namen veranderd. (Afscheid nemen gaat niet in één keer. Afscheid nemen van Maarten, van zijn spullen, zijn huis. Het is veel en intens. Maar het gaat goed met de familie van Maarten. Hij wordt gemist, maar ook veel herinnert. Recentelijk hebben we elkaar gezien om de as van Maarten op te halen. Ze zijn zich aan het oriënteren voor een mooie urn, een eigen ontwerp wat past bij Maarten. Ze vinden een nieuw ritme, waarin Maarten een andere plek in heeft en dat kost tijd, maar deze tijd zien ze positief te gemoed.)
reacties  0 reacties reageren

Bolletjes wol

Bolletjes wol
14-09-2018 00:19

Om mijn hoofd leeg te maken en gedachten te ordenen vind ik het heerlijk om te haken. Ik word blij van bolletjes wol om me heen, losse draadjes zwervend door de kamer en het losscheuren van de wikkel rond een nieuw bolletje is een klein geluksmomentje. Degenen die net zo’n enthousiast handwerk(st)er zijn als ik, zullen dit beamen. Zo ben ik nu bezig met een mooie sjaal voor het najaar. Tijdens het haken met twee kleuren draad, komt er een associatie bij me op over van het fenomeen afscheid en verlies, iets waar ik bijna dagelijks mee bezig ben. Afscheid komt op verschillende manieren voor, verweven in de rode draad die we allemaal aan het volgen zijn. Zonder te weten hoeveel meters er nog op ons bolletje zitten.

Afscheid kan onrechtvaardig voelen, bikkelhard en definitief zijn. Iedereen heeft het meegemaakt of zal het tegen gaan komen. Afscheid waarbij gerouwd zal worden en het besef dat het nooit meer zal zijn zoals het was. Dit doet zeer en maakt soms ook diep ongelukkig.

Een gevoel van verlies kan ook ingegeven zijn door een gemiste kans of spijt. Dit afscheid hoeft niet per se definitief te zijn, maar wanneer je dit jezelf pas beseft wanneer het moment net voorbij is, kan het toch best verloren voelen. Spijt hebben van iets wat je niet hebt gedaan is hier een goed voorbeeld van. Net zoals als het besef dat je een andere keuze had kunnen of moeten maken.

Maar dit afscheid is omkeerbaar, beïnvloedbaar en biedt daardoor nog een kans terug te halen wat door je vingers is geglipt. Soms moet je daarvoor lastige keuzes maken, die totaal niet in de lijn der verwachting liggen. Offers brengen, waarvoor je een hoge prijs betaald, maar misschien is dat het wel waard. Want hoeveel zou je er voor over hebben om terug te halen wat definitief verloren is gegaan?

Te vaak kom ik situaties tegen waarbij men te lang heeft gewacht, waardoor een situatie uiteindelijk toch onomkeerbaar werd. Te vaak hoor ik verhalen over gemiste kansen en spijt van niet genomen stappen. Ik ben bewuster dan ooit dat we mogen grijpen naar wat ons hart ons ingeeft, naar wat echt goed voelt. Durven te accepteren dat dit wellicht niet het pad is wat je had verwacht of wat de omgeving van ons verlangt, maar wat wel het pad is wat gelukkig maakt!

Blijven we dan allemaal met dezelfde rode draad door haken en laten we die gevallen steek zitten? Of trekken we een stuk van sjaal uit en haken we verder met een andere kleur?

Voor mezelf ben ik daar wel uit en haak ik met een nieuwe kleur mijn volgende draad aan. Deze kleur bevalt me en ik ben vast van plan om dit draadje een hele lange tijd te blijven volgen.

reacties  0 reacties reageren

De spiegel

De spiegel
11-07-2018 00:16

De spiegel wordt voorgehouden. De reflectie staat toe voor het eerst te worstelen met de het evenbeeld, waarin geen gelijkenis te vinden is.

Moe van de beleving is het gezicht getekend. De weerspiegeling is een confrontatie die ontdoken wilt worden.

 

Het zijn de laatste momenten samen, voordat de spiegel wordt opgevolgd door de warme gloed van een onoverkomelijk proces.

 

Wanneer de warmte weg vloeit, vult de ruimte zich met een oorverdovende stilte. Het spiegelbeeld toont een silhouette dat de stilte omarmt.


Fotografie: Emiel Lops
Stylist: Eugenie Ligthart
Model: Evelien Ligthart
Locatie: Crematorium de Dijk, Maasluis

reacties  0 reacties reageren

Erkenning

Erkenning
12-06-2018 00:13

Troost is iets waarbij te pas en te onpas naar gezocht wordt. Troost zoeken in woorden, gebaren en het rationaliseren van gevoelens. De zoektocht is goed bedoeld, maar wordt troost ook echt gevonden? Dat is een retorische vraag die voorlopig blijft rondzingen als het laatste muziekstuk, voordat we definitief loslaten wie ons lief is. 

Troost zoeken in de woorden over hoe mooi het afscheid was. Alsof er over schoonheid te spreken valt. Betrokkenheid en omhelzingen die met een warme deken worden geassocieerd, terwijl de koude rillingen over nek en rug lopen. Troost zoeken in geborgenheid en de rust die is gevonden, terwijl de jouwe is verdwenen. Troost wil zich niet laten vinden.

 
Terwijl er gezocht wordt naar troost, zal erkenning worden gevonden. Deze erkenning geeft steun en mag er zijn, zodat de schoonheid wordt gezien, de warme deken gevoeld en rust ervaren. Erkenning brengt ons dichterbij wie we zijn verloren, erkenning verbindt ons met het loslaten. Erkenning zal uiteindelijk kunnen troosten.
 
Fotografie: Emiel Lops
Stylist: Eugenie Ligthart
Model: Evelien Ligthart
Locatie: Dorpskerk / Algemene begraafplaats Poortugaal
reacties  0 reacties reageren

Stilstaan

Stilstaan
07-06-2018 00:10
 
 
Wanneer een leven wordt verloren en een lege plek achterblijft sta je stil. Je dagelijkse leven, gewoontes en zelfs de sleur bewegen niet meer mee. De orde van de dag is ontregeld.

Logisch ook, want hoe kan alles geroutineerd door blijven draaien als er een schakel mist. De geoliede machine lekt en staat stil. 

Daarentegen lijkt alles om je heen sneller en harder te draaien dan ooit tevoren. Bijhouden voelt als het continu misgrijpen naar houvast. Het is vermoeiend, frustrerend en oneerlijk.

Het ergste is nog, het gevoel, dat de wereld om je heen zo stoïcijns door gaat met leven, dat deze niet beseft en doorheeft dat de jouwe doodstil staat. Het lijkt wel of dat het gemis van jouw schakel niet op valt bij deze massa. 

Maar als je goed kijkt zie je dat je er niet alleen voor staat. Familie en vrienden proberen samen met jou het lek enigszins op te vangen, zodat jouw machine weer zijn eerste stappen kan maken. Er ontstaat een aaneengesloten schakeling van steun, begrip en vriendschap, die ervoor zorgt dat je weer langzaam mee kan draaien. 

Niemand zal verwachten dat ze het lek kunnen repareren of de schakel kunnen vervangen. Ze zullen met je meelopen, totdat je hebt ondervonden hoe je je weg kan hervinden en hoe je jouw wereld opnieuw kan laten draaien.
 
Model: Evelien Ligthart
Locatie: Lijnbaan, Rotterdam
reacties  0 reacties reageren

Tot hier en niet verder

Tot hier en niet verder
06-06-2018 00:08

Op het moment dat het crematiesteentje op de kist wordt gelegd komt iedereen om de kist met hun moeder staan. Er ontstaat een momentje wat van hen alleen is en ik stap naar achteren. “nou mam, tot hier en niet verder”, zegt haar oudste zoon. Ze schieten in een klein lachje wat overgaat in een traan.

 

Bij een begrafenis gaan we vanzelfsprekend mee tot aan het graf, scheppen we aarde of leggen we bloemen in het graf. Vaak worden daar pas echt de laatste woorden uitgesproken, klinken de laatste noten van de muziek of gaat men in gebed. Het begeleiden van onze dierbare tot en met zijn of haar laatste rustplaats, we lopen mee zo ver we kunnen, dat vinden we heel gewoon en fijn om te doen.

 

Dat kan bij een crematie ook; voorafgaande aan het crematieproces kunnen nog laatste woorden worden gedeeld en symbolisch bloemen of briefjes worden meegegeven. Ik bied de familie altijd aan om mee te gaan naar de crematieruimte met de vraag of ze hun dierbare willen begeleiden bij de invoer in de crematieoven. Er is vaak wat behoefte aan uitleg over ‘hoe dat gaat’. Vooraf wordt het crematiesteentje op de kist neergelegd met het crematienummer.

Ieder steentje is uniek en blijft bij de as. Op deze manier weten we zeker dat de as de juiste identiteit behoudt. Het vrijgeven van de oven gaat via een computer en het luik zal pas opengaan op het moment dat de familie daaraan toe is. Als het eenmaal open is, wordt de kist of de baar rustig naar binnen begeleid, waarna het luik weer automatisch sluit en het crematieproces start. Een crematie duurt gemiddeld anderhalf uur.



Nu is het veelal zo dat na de plechtigheid de familie kan kiezen om de kist met hun dierbare te laten dalen of te laten verdwijnen achter een scherm of gordijn. Mooi om zo de dienst af te sluiten.
Op datzelfde moment vindt even verderop de daadwerkelijke crematie plaats, soms zit er een korte tijd tussen, maar vaak wordt de crematie gelijk na de plechtigheid in gang gezet. Vaak is hier niemand van de familie bij en wordt de overledene alleen begeleid door een medewerker van het crematorium.

Als ik kijk naar de mooie momenten die vaak ontstaan wanneer de familie mee gaat met de crematieruimte, zou het meelopen meer bekendheid mogen hebben en meer vanzelfsprekend mogen zijn als keuze/optie; in ieder geval in onze Nederlandse uitvaartcultuur. Andere culturen zoals de Hindoestaanse en Chinese cultuur hebben eigen rituelen op het moment dat de overledene wordt begeleid bij de crematie. De belangstellenden kunnen dan zelfs meekijken via een live videoverbinding vanuit de aula.

Na een moment van stilte nadat het luik sloot zijn alle woorden uitgesproken, is alle muziek gespeeld en wordt er diep gezucht. Ik bedank het gezin voor het begeleiden van hun moeder, fijn dat ze deze laatste stap met elkaar hebben mogen maken.
Ik neem ze mee naar de koffiekamer waar ze worden opgevangen door hun lieve familie en vrienden voor een hapje, een drankje, steunende woorden en mooie verhalen over hun moeder.

reacties  0 reacties reageren

De gevoelige plaat

De gevoelige plaat
22-04-2018 23:59

We parkeren enigszins gelaten de Prius. Het is warm in de auto en de geur van hars is goed te ruiken. Ik stap uit en observeer de omgeving. Het is druk op straat; logisch, iedereen gaat naar buiten met dit prachtige weer. Naast ons is een auto staande gehouden door de politie, er wordt een baby vervoerd zonder autostoeltje en de agenten staan op de chauffeur in te praten over wat er allemaal had kunnen gebeuren. 

Ik heb besloten onze bagage uit te laden en richting de plek te lopen die ik in gedachte heb. De achterklep gaat open en we tillen samen de massief grenen uitvaartkist op de schaarwagen. De fotograaf en styliste komen aanlopen vanuit de parkeergarage en leggen al hun spullen op de kist. Ik voel me wat ongemakkelijk en dat was ook te merken: “Eef, je bent nerveus, maar dit was je eigen idee hè, denk aan de boodschap die wil je vastleggen.” Hij heeft gelijk, de zenuwen dansen door me heen. Een mix van verheugen en gelatenheid. Gespannen voor de eventuele reacties van het winkelend publiek. We hebben er rekening mee gehouden dat we mogelijk de aandacht van stadstoezicht kunnen krijgen op het moment dat ik midden op de Lijnbaan in Rotterdam een uitvaartkist neerzet voor een fotoshoot. Om de kans op een succesvol fotomoment te vergroten hebben we op de vorige locatie mijn make-up en haar al gedaan. 

Wanneer een dierbare overlijdt staat jouw wereld even helemaal stil, maar draait de wereld om je heen gewoon door. Dat beeld wil ik graag vastleggen. Tegelijkertijd is mijn visie achter de keuze van deze locatie dat ik het thema uitvaart meer in de maatschappij wil brengen in plaats van aan de rand van de maatschappij. Als we het onderwerp meer in onze dagelijks LEVEN toelaten, zal het als het erop aan komt makkelijker te bespreken zijn, zowel op overheidsniveau, als in de huiskamers. 
Het eerste moment op de Lijnbaan brak letterlijk het ijs. Toen we de kist hadden neergezet op de schraag, brak deze en klapte de kist met een galmende doffe dreun op de stoeptegels, voor zover er nog mensen waren bij wie we nog niet waren opgevallen, nu dus wel.


De reacties waren goed, er werd langsgelopen of letterlijk bij de kist stilgestaan, er werd geobserveerd en er werden nagenoeg geen oneerbiedige opmerkingen gemaakt. Ik raakte mijn zenuwen kwijt en heb prachtige foto’s kunnen maken. 

Zo gelaten als we aankwamen, zo voldaan gingen we terug naar de auto en hebben we zonder gene de kist weer ingeladen. Tevreden stap ik in en leg mijn hand op de kist. Grappig dat ik me in eerste instantie zelf liet grijpen door het taboe wat ik juist met deze foto’s wil doorbreken. De reacties op straat maken dat ik op de goede weg ben. Dit kan gewoon. Je kan een uitvaartkist op de Lijnbaan neerzetten ofwel, je kan de uitvaart en de dood bij het leven betrekken.
reacties  0 reacties reageren

Frisse wind

Frisse wind
08-04-2018 23:52
De frisse wind waait door de uitvaartstudio. Zowel letterlijk als figuurlijk. Lekker aan de poets geweest, nieuwe spulletjes een plek gegeven en mooie plannen uitgewerkt. Tegelijkertijd geniet ik van de voorjaarsbries die door de studio waait. Het is eigenlijk nog net te koud, maar dat kan me er niet van weerhouden de deur toch open te zetten.

Op de kist staat sinds deze week een letterbord waarop ik om de zoveel tijd een andere tekst ga zetten. Deze week staat er: ‘Sterf niet voordat je doodgaat’. Voorbijgangers maken er een foto van, staan er even bij stil en lopen met een glimlach verder of moeten even wennen en trekken een wenkbrauw op, tja het is dan ook een doordenkertje. 

Ik ben ervan overtuigd dat je veel controle kan uitoefenen over, dan wel grip kan hebben op je leven. Dat je op heel veel vlakken en manieren keuzes kan en mag maken over de richting die je op wil. Zelfs al móet je een kant op, dan nog is het aan onszelf op wat voor manier we die weg bewandelen. 
Als uitvaartverzorgster en ‘gewoon als mens’ weet ik als geen ander dat pech, noodlot, onrecht en wanhoop ons leven zomaar kan overvallen, soms kan overnemen en dat er genoeg aanleidingen kunnen zijn om de handdoek voor een tijdje in de ring te gooien. En waarbij we ons afvragen waar we het in vredesnaam allemaal voor doen. Natuurlijk is het logisch dat we die handdoek ook even laten liggen, we zijn per slot van rekening ook maar mens. Het gaat er bij deze quote om, op welke manier we daarna de handdoek weer gaan oppakken. 

Niet zozeer in hoeverre we alles verwerken, wegstoppen of soms bagatelliseren, maar juist hoe we het uiteindelijk omzetten in brandstof voor onze oerkracht. Een oerkracht waarmee we met een ervaring rijker of illusie armer, positief of negatief, kleurrijk of gitzwart ons leven met een opgeheven hoofd kunnen voortzetten. Door deze ervaringen leren we wat relatief is, maken we ons minder druk om alledaags ongemak, blijkt materialisme irrelevant, koesteren we de mensen die we om ons heen willen hebben en kunnen we van kleine dingen opeens veel meer genieten. 

De frisse wind bereikt mijn nek en het kippenvel trekt over mijn armen, zo’n klein ding waar ik van kan genieten. Ik loop even naar de deur en kijk uit over de Maas. Er gaat een groot schip voorbij en ik kijk daarna naar de brug die voor de zoveelste keer vandaag open staat, tja sommige dagelijkse ongemakken blijven frustreren…
 
reacties  0 reacties reageren

Bakkie troost

Bakkie troost
27-03-2018 23:47
 
Een sociaal netwerk is zo belangrijk. En die hebben we allemaal op verschillende manieren en ze zijn nodig, fijn en ik ben er dankbaar voor. De schoolplein moeders, die je kind opvangen als je plots een melding hebt. De nieuwe buren, die de kliko buiten zetten, omdat je voor het eerst in 11 jaar een kliko hebt en het dus totaal niet in je systeem zit om dat ding op de juiste dag, op tijd, op die specifieke plek neer te zetten. De goede vriend die om 23:00 uur aan komt sjezen, omdat het 28 graden is in huis, omdat de batterijen van de thermostaat leeg zijn en ik geen AA’s in huis heb. De oma die flexibel is om op te passen en die altijd genoeg in huis heeft om mee te mogen eten. Ik denk en hoop voor velen herkenbaar. Het zit hem vaak in de kleine dingen. 

En dan hebben we nog het zakelijke netwerk. De sociale snelweg door mijn werkveld. De highway waar je soms mee mag liften of een lift aanbiedt, soms zelf je lekke band moet plakken, soms doodlopende wegen blijkt te hebben, maar ook altijd een route heeft die je verder op weg kan helpen. 

Ik ken inmiddels een aantal van deze mooie wegen die leiden naar een goede bestemming, namelijk samenwerking. Ik ben altijd op zoek naar samenwerking om elkaar te versterken en deze ga ik het liefste aan met mensen met een passie en een goed concept. Mensen die hun vak vanuit hun eigen identiteit verstaan en daardoor een puur product of dienst leveren. Idealisten met een realistisch professionele kijk op de zaak en daardoor gewoon goed en mooi werk doen. 

Een van deze mensen met wie ik graag samenwerk en die ik ook met vertrouwen koppel aan mijn cliënten is Diana. Diana is Juffrouw Grafsteen. Zij maakt handgedraaide urnen, grafstenen en herinneringsplekken van keramiek en porselein. “Het leven is niet grijs, iedereen is uniek”. Eéns! Alles bij Diana is doordacht, het klopt, het is mooi en ik hou ervan. 

De afgelopen weken zijn we samen bezig geweest met een heel mooi project voor in de Uitvaartstudio. Een project wat tastbaar is, nuttig, verwarmend en gastvrijheid symboliseert: kopjes! Ik heb met juffrouw grafsteen uit dezelfde klei als al haar andere producten kopjes ontworpen, die gewoon gebruikt mogen worden. Het idee ontstond door de toegankelijkheid van haar werk. Ik wil het liefste alles even vasthouden. Zo kwam het in ons op om kopjes te maken die makkelijk in de hand liggen; voor een ‘bakkie troost’ met mooie woorden die raken. Koester, omarm, troost, geniet en leef zijn de woorden die in de kopjes zijn gestempeld.
 
Het kan een situatie wat gemakkelijker laten voelen. Men heeft in onwennige momenten namelijk graag iets in de handen, waar we onze spanning op afreageren. In mijn beleving past zo’n kopje als deze daar perfect bij. Mijn bedoeling is dat mensen, die de uitvaartstudio bezoeken met vragen, voor een gesprek of het regelen van een uitvaart zich op hun gemak voelen. Sfeer, ontvangst, inrichting, geur en geluid zijn daarbij in ieder geval elementen die daaraan bij dragen. Ik ga daar met de kopjes nog
 
een stapje verder mee. Ze dragen bij aan een beleving die tastbaar mag zijn. Op deze manier kan iets wat alleen merkbaar is door gevoel, even worden vastgehouden. 

En dan ben ik eigenlijk op zoek naar een anekdote dat dat mijn verhaal weer rond maakt. Iets over mijn escapades met de kliko bak of het netwerk waarin ik mij op het moment in onderdompel. Maar eigenlijk besef ik mij, dat alles al is gezegd. Op je gemak kunnen zijn en dat gevoel even fysiek kunnen vasthouden, op dit moment is dat het gevoel van dankbaarheid. Ik ga theezetten en inschenken in het kopje ‘koester’. 

Om meer over Diana te weten te komen en haar producten te ontdekken kan iedereen op haar site of Social Media kijken: www.juffrouwgrafsteen.nl of, nog beter, een bezoekje komen brengen aan de uitvaartstudio, waar ik een selectie van Diana’s producten hebt staan.
reacties  0 reacties reageren

Heel persoonlijk afscheid

Heel persoonlijk afscheid
11-03-2018 23:43
 
Het is nu tien over twaalf ’s nachts. Ik ben alleen in mijn nieuwe huis, de nacht voordat ik ga verhuizen. Naast mij brandt het felle licht van het peertje in mijn oog. Morgen worden de lampen opgehangen en ’s avonds komen mijn kinderen voor het eerst thuis in hun nieuwe huis.
Ik voel me verdrietig, omdat ik morgen afscheid moet nemen van wat en wie mijn thuis was, waarvan ik dacht dat ik daar oud mee zou worden.
 
Er is in het afgelopen half jaar veel gebeurd, waarvan het meeste achter de voordeur is gebleven. Het is dan ook voor veel vrienden, bekenden en zelfs familie een shock dat ik moet verhuizen met mijn kinderen, zonder mijn partner. 
 
Ja, ik ‘moet’ verhuizen. Het verleden van mijn partner heeft onze toekomst ingehaald, waardoor bouwen niet meer kan. De gelijkwaardige relatie klapte als een te strak elastiek uit elkaar. 
Dit was een mokerslag. Het kan niet anders en nu is het zover, voor mij en mijn kinderen is het beter zo. Er is te veel gebeurd. Met deze verhuizing, neem ik niet alleen afscheid van het huis, maar ook van mijn relatie. Ik hoop dat hij ook snel een woning vindt, dat hij zijn schouders eronder zet en zorgt dat hij weer grip op zijn leven krijgt.

Afscheid nemen valt zwaar, het afsluiten van een periode, het achterlaten van wat is geweest. Het denken aan de mooie momenten van de maanden hiervoor troosten een beetje, maar zorgen ook voor melancholie. Dit voelt ook als een soort rouw en het valt me niet mee. Ik doe het licht uit en probeer wat te gaan slapen. 

Inmiddels is dit het tweede moment dat ik schrijf, een dag later, verhuisd. De kinderen liggen nu op bed. Drie van de vijf lampen hangen, de droger draait en ik zit tussen de verhuisspullen te schrijven. Het voelt onwennig zo alleen, maar als ik door de rommel en de vermoeidheid heen probeer te kijken, zie ik dat het een fijne plek wordt. 

De komende tijd zal het lastig zijn, ik ben mijn ritme kwijt, alles wat gewoon was, is nu anders. Het zal een tijdje duren voordat ik mijn, nu nog onbekende, gewoontes eigen heb gemaakt. Het voelt nog allemaal zwaar, maar na verloop van tijd verwacht ik dat het beter wordt. De lente komt er aan, mijn kinderen zijn bijna jarig en ik heb het druk, waardoor ik mezelf in een ritme push. 

Ik weet dat het verlies van een geliefde bij overlijden echt anders is, maar dit voelt als rouw. Dat brengt mij dichter bij mijn werk, dichterbij de mensen die iemand hebben verloren door overlijden. Waar wordt verloren wordt gerouwd en de rouw voel ik dichterbij dan ooit. Het maakt mij meer bewust van het gevoel wat mensen hebben op het moment dat ik aanbel, op het moment dat ik er ben en weer ga. Alles verandert, ritme is weg, het leven zoals het was komt niet meer terug en men moet uiteindelijk een manier vinden om verder te gaan. 

Mijn verlies is anders, maar de overeenkomst is, dat het zeer doet, dat het emotie geeft, dat je merkt wie er nabij staat en wie verder af. Ik merk, ook in mijn situatie op dit moment, dat het nemen van persoonlijk afscheid belangrijk is. De ruimte krijgen om op mijn eigen manier alles een plek te geven en te beleven is daar een groot onderdeel van. Zonder liefde is er geen rouw en als het geen pijn doet is het nooit echt geweest. Daar houd ik me nu aan vast. Ik koester de mooie momenten en zoek steun bij de moeilijke. 

Inmiddels is de droger klaar en ik bedenk me dat ik nog niets heb gedronken. Ik ga theezetten, een stroopwafel eten en het gezellig maken. Dat momentje gun ik mezelf.
reacties  0 reacties reageren

Belbundel

Belbundel
21-02-2018 23:31

Tussen alle bedrijven door werd het nu toch steeds meer duidelijk dat een aparte telefoon voor het zakelijke telefoonverkeer wel fijn zou zijn. Zodat ik op zijn minst mijn privé kant ook eens offline kan zetten, als ik dat zou willen. Of mijn zakelijke kant op een gegeven moment kan laten waarnemen door een vertrouwde collega. 
Dag en nacht bereikbaar betekent eigenlijk automatisch dat ik een dikke smartphone verslaving heb. Een soort onbereikbaarheidsangst en een onrustig gevoel op het moment dat ik minder dan 20% batterij niveau hebt. Honderd keer op mijn telefoon kijken; ook onbewust, dus tijd voor 'rehab', op naar de telefoonprovider.

Ik had snel alle aandacht van de heren, drie jonge mannen die mij graag wilden helpen. Uiterst vriendelijk en gastvrij. Er werd me zelfs koffie aangeboden, waarbij de klant naast mij, die zonder koffie haar zaken stond te regelen, bezwaarlijk keek. Ik moet toegeven dat de cappuccino met vers melkschuim de klantbeleving aanzienlijk aangenamer maakte. "Het huidige abonnement mag op naam van Evelien Uitvaartverzorging komen te staan en dan heb ik graag een nieuw privé nummer". Eén van de drie, die de computer had bemachtigd keek op: "Wow, Uitvaartverzorging zegt u? Bent u uitvaartverzorgster? Maar u bent zo vrolijk." 

Hij was oprecht verrast en keek naar het blauwe telefoonhoesje met glitters. Tja, dat ik uitvaartverzorgster ben wil niet zeggen dat ik als zwarte kraai leef of dat ik geen blauw glitterhoesje kan hebben. Voor zo ver ik de aandacht nog niet had, had ik hem nu helemaal. Terwijl de medewerker die mij als zijn klant mocht bestempelen alle gegevens in de computer zette, ontstond er een

 

verrassend goed gesprek met een van de andere twee heren. Hij vertelde dat hij al verschillende uitvaarten heeft meegemaakt, waar veelal de focus op de rouw lag en dat hij dat zelf anders ziet. Leven is mooi, dat mag gevierd worden en als dat leven over is, dan mag het worden geprezen.

Ik haalde daarbij aan dat ik dat herken, met als voorbeeld dat steeds vaker een applaus te horen is in plaats van een moment stilte. Live muziek en feest waren zijn wensen. Ik vind het mooi om te zien. Hij oogde gelukkig en dat geluk weerspiegelde hij duidelijk in zijn uitvaartbeleving: Als het leven zo mooi is geweest, dan mag dat zeker terugkomen en voelbaar zijn in het afscheid. 

Ik vertelde hem dat niet iedereen zijn visie over afscheid heeft en dat ik mensen daarin volg. Inleven en betrokkenheid zijn daarbij belangrijk, zonder oordeel of mening. Ik vind het mooi om een familie in hun cultuur of ritueel te volgen, op zoek te gaan naar de familiaire tradities en op die manier een passend en persoonlijk afscheid te realiseren, waar de nabestaanden op kunnen leunen.

De volgende vraag kwam bij hem op: "Mevrouw, hoe oud bent u?" Ik moest lachen, "Hoe oud denk je dat ik ben". (Niets is leuker dan totaal verkeerd ingeschat te worden.) "35", was zijn antwoord. Ik moest lachen. Toen ik vertelde dat ik in mei 29 word, was het kioskje te klein. Ik bleek namelijk de jongste van ons vieren.

Levenservaring is niet gebonden aan een kalenderleeftijd, het gaat er om hoe die kalenderjaren zijn ingevuld en zijn beleefd. 

Na tien minuten te peinzen over mijn nieuwe privé nummer, heb ik een nummer gevonden, waarbij ik de kans het grootste acht dat ik het kan onthouden. Na twee eurocent afgerekend te hebben, om aan te tonen dat mijn bankpas actief is en zeg ik de mannen gedag en kreeg een prachtig compliment mee: "Mevrouw, u bent de meest bijzondere klant van vandaag". Thuis zag ik op mijn telefoon dat twee van de drie mij inmiddels via LinkedIn hebben toegevoegd. Mooi! ....en dan nu die privé

 telefoon uit!
reacties  0 reacties reageren

Condoleanceboek

Condoleanceboek
12-02-2018 23:36

De grijze, donkerblauwe of rode map met 5 kolommen per bladzijde: naam, adres, postcode, plaats en vaak een regel voor een persoonlijke boodschap. Het traditionele condoleanceboek dat je vindt in de ontvangstruimte bij een uitvaart. 

Het boek is ontworpen voor de naaste familie, als een soort gastenboek, zodat de familie weet wie er op de uitvaart is geweest. Aan de hand van de ingevulde bladzijden, sturen sommige families na een periode van 4 tot 6 weken een dankkaartje, als nagedachtenis aan hun overleden dierbare en als dank voor de getoonde betrokkenheid door de belangstellenden.
Het condoleanceboek is onderdeel van onze Nederlandse uitvaartcultuur. Het is een item wat er bij hoort en wat door veel uitvaartverzorgers standaard wordt geleverd.


Wat mij de afgelopen jaren is opgevallen, is dat bijna iedere condoleancetafel er hetzelfde uitziet: boek, pen, kaarsje, foto, rouwkaart. Zo ook die van mij. Maar sinds een maand heb ik afscheid genomen van mijn traditionele boek en heb ik een eigen stijl ontworpen. De ruimte voor de boodschap is daarbij zo groot mogelijk gemaakt. Naar mijn idee is het de steunbetuiging waar het om gaat en daarom is een mogelijkheid gecreëerd dat er tijd en letterlijk ruimte is om een berichtje te schrijven.
Als ik zelf eens in de rij stond om het register te tekenen vond ik het nooit zo geslaagd dat de persoon voor mij uitgebreid de berichten van zijn voorgangers stond te lezen, dus ik heb ook de privacy gewaarborgd.

Een ander fenomeen wat ik graag anders aanpak is de reclame van de uitvaartonderneming naast de rouwkaart. Qua marketing is het handig om te laten zien wie de uitvaart verzorgt, maar ik heb er moeite mee om folders van mijn bedrijf zo prominent neer te zetten. Dat doe ik nu ook anders. Het is bedoeling dat u mijn condoleance gaat herkennen. Het is uniek, nieuw, eigentijds en persoonlijk. Dat is de condoleance van Evelien. Daar zijn geen folders meer voor nodig.

Waar ik nog niet uit was, was de manier waarop ik het register aan de familie terug zal geven. Zo kwam ik vandaag via Google uit bij een bijzonder atelier; serieus vijf minuten bij mijn studio vandaan! Ongelofelijk. De spontane acties zijn het leukst, 20 minuten na mijn telefoontje stond ik in het atelier met mijn register. Het kwam allemaal samen, de kleuren, de techniek; zo mooi. 

Mijn condoleanceregister is nu niet alleen uniek, maar bevat nu ook een stukje ambacht van hoge kwaliteit wat jaren mooi blijft. Volgende week krijgen de eerste families het nieuwe ontwerp, Steun, troost in mooie woorden van lieve mensen om hen heen. Ik kijk er naar uit om het te geven…..
reacties  0 reacties reageren

Zand erover

Zand erover
05-02-2018 23:23

Als er gekozen wordt voor crematie dan komt de term “asbestemming “ voorbij. Asbestemming is de keuze die nabestaanden maken over wat te doen met de as. De een wil de as in een urn, sieraad, tattoo of ander ornament bij zich houden. De ander kiest voor verstrooien, soms anoniem, boven zee, via een ballon of op het strooiveld. Welke manier er ook wordt gekozen, het is een bijzonder moment. Het is het moment, dat minimaal 4 weken na de uitvaart, de nabestaanden weer heel dicht bij de overledene staan. Soms het is moeilijk te bevatten dat in de zwarte bus, grijze koker, urn of strooi-urn de as zit, wat echt hun dierbare is geweest. 

Ik krijg er veel vragen over; “Hoeveel as is er?” of “Hoe ziet het eruit?” Het ligt er maar net aan. De gemiddelde lengte van een Nederlander is ongeveer 1,75 meter, en na een crematie is er gemiddeld 2 tot 3 kilo as overgebleven. Maar als we om ons heen kijken is iedereen toch anders. 

Na een jaar gewerkt te hebben in een crematorium, waar ik ook zelf verantwoordelijk ben geweest voor vele crematies, weet ik dat eigenlijk elke as net een beetje anders is. Meer, minder, licht, donker. Het verschilt van elkaar, je staat er niet zo bij stil, maar er is een subtiel gevoel van identiteit overgebleven. 

Alle assen dienen met respect te worden behandeld. As na een crematie staat voor iemand en zo hoort daar ook mee worden omgegaan. Bij iedere crematie gaat een crematiesteentje met daarop een uniek nummer mee, zodat na de crematie de as gekoppeld kan worden aan een persoon. In Nederland is het bij wet verboden, dat as van verschillende personen gemengd kan worden. Het steentje is een mooi systeem, maar heeft wel het nadeel dat iemand dreigt te veranderen in een nummer. Ik voorkwam dat voor mijzelf door bewust de naam te lezen die aan dat nummer gekoppeld was. Ook al weten de meeste mensen niet dat ik de crematie verzorgde, voor mezelf vond ik het belangrijk dat altijd met grote zorg en respect te doen. 

Helaas gaat het niet altijd goed, zoals ik laatst van een cliënte hoorde en geloof me, ik krijg dan toch een beetje last van plaatsvervangende schaamte. 
Zo vertelde de cliënte over hoe haar gezin de as van haar broer ging verstrooien op het strooiveld van een crematorium. De ontvangst was, zoals ze zelf benoemde, "een beetje knullig", wachtend op de gang, tussen de nabestaanden van een andere uitvaart. Uiteindelijk zelf het kantoortje 
binnen moeten lopen, om de aandacht van het personeel te krijgen. Ze werden aan tafel gezet en de strooi-urn werd gehaald. Wat er toen gebeurde, was, vergeef me de uitdrukking, tenenkrommend. De medewerkster morste de as van haar broer op de tafel, de stoel en op de grond. Ze hadden er met grote ogen naar gekeken. Er volgde geen excuses, geen schrik reactie, maar een nonchalante houding, waarbij het as in één moeite werd weggeveegd, met de verklaring: " Oh, het wordt tijd voor een nieuwe strooi-urn". 

Waar mensen werken, gaan er wel eens dingen fout. Soms overkomelijk en soms niet. Maar in deze situatie was de reactie erop onvergefelijk. Als “niets aan de hand, zand erover”. Maar het was, zoals de cliënte vertelde, wel de as van haar broer. "Daar gaat hij", had ze gedacht. 

Ja, ik heb bijna wekelijks te maken met overlijden, cremeren, as en met nabestaanden, die,
zonder uitzondering, te maken hebben met een verlies dat uiteindelijk een plaats moet krijgen. Een gebeurtenis zoals mijn cliënte mij vertelde komt gelukkig niet vaak voor, maar doet mij eens te meer beseffen dat we in ons vak de plicht hebben om iedereen als uniek te benaderen en in iedere situatie met respect te handelen. Ik bedoel maar: als ik het moment zou bereiken dat ik de as van een overledene zonder pardon van een stoel veeg, is dat het moment dat ik al veel eerder een andere baan had moeten zoeken. Werken in de uitvaart voelt voor mij als een voorrecht, iets waar je met hart en ziel voor kiest en waar je voor gaat. Respect, toewijding, ondersteuning en empathie; altijd en op ieder moment.

reacties  0 reacties reageren

Stagiare met volsprieten

Stagiare met volsprieten
28-01-2018 23:19

Er lijkt geen groter contrast te bestaan, maar wist u dat veel mensen na een carrière in de bankensector de overstap naar de uitvaart willen maken? Een jaar geleden sprak ik Martine, die beroepsmatig een aantal bankzaken voor me behartigde en die erg geïnteresseerd was in mijn beroep. 

 

Verleden week aan de ontbijttafel. Laptop aan, notitieblok met aantekeningen en telefoonnummers. Het is half 7 in de ochtend en ik bel dezelfde Martine wakker. "Goede morgen", zegt een ietwat slaperige stem. Ik vertel haar over het telefoongesprek met een mevrouw wiens schoonmoeder is overleden. We spreken alle gegevens door en Martine staat gelijk AAN, de vragen vliegen mij om de oren en ze staat in de startblokken. Terwijl mijn vriend zich nog even een keer omdraait ga ik naar de studio om alle spullen op te zoeken.
 
Martine heeft de stap gemaakt om zich om te scholen tot uitvaartverzorgster en is deze week mijn stagiaire. We hebben na onze ontmoeting bij de bank contact gehouden en het afgelopen jaar een fijne band opgebouwd. Koffieafspraken, waarbij de uitvaart en onze visies daarover het hoofditem zijn en regelmatig WhatsApp contact over onze persoonlijke ontwikkelingen binnen de branche. 

Deze week maakt ze eigenlijk alle aspecten van de uitvaart voor de eerste keer mee, daar moet ik wel rekening mee houden. We bespreken wat ze kan verwachten en wat ze kan bijdragen. Het fijne is, dat ze goed haar rol kan inschatten. Ze blijft op de achtergrond wanneer dat beter is, maar durft ook haar input te geven. Dat getuigt van de juiste voelsprieten.

Het werken als zelfstandig uitvaartverzorger houdt ook in dat je slim met je tijd moet omgaan en soms momenten moet pakken; dat is best even schakelen. Het bezoek aan de deelgemeente voor het papierwerk werd gecombineerd met een pitstop bij een supermarkt. Het wc papier raakte op en ook eten voor vanavond moest echt even worden ingeslagen, ik weet nooit wanneer ik er anders tijd voor heb. Martine lijkt dat goed door te hebben, aangezien ze altijd, maar dan ook werkelijk altijd, eten bij zich heeft. Ik heb nog nooit zoveel mueslibollen en repen gegeten als deze week. Je weet namelijk nooit wanneer het volgende moment is wanneer je weer kan eten. Ook dat getuigt van goede voelsprieten voor gelegenheid. 

Na een week stage, waarbij we samen met de familie een uitvaart hebben vorm gegeven, is de dag van de uitvaart tevens de laatste dag van haar stage. We staan volledig ten dienste van de familie en zorgen ervoor dat zij op deze dag terug kunnen kijken als een mooie herinnering. Tijdens de plechtigheid is Martine wat gespannen, ze mag spreken tijdens de dienst. Een drempel die ze over wil, ze mag het moment van stilte vragen en regisseren. We knipogen en laten elkaar daarmee weten dat we elkaar in de gaten houden en dat het goed gaat. Ik ben trots. Alle elementen van de uitvaart komen deze dag samen, zowel voor de familie, als voor Martine en dat raakt me. 

Martine, deze blog is voor jou. Je weet dat je altijd welkom bent voor een kop groene thee en eigen meegebrachte mueslibollen. Onze koffieafspraken (met opgeklopte melk) houden we erin en ik hoop dat je stage ervaringen bij mij bijdragen aan jouw route naar een toekomst in deze mooie branche. Zet 'm op Tinus!
reacties  0 reacties reageren

Energiestromen

Energiestromen
21-01-2018 23:08
Een vertegenwoordiger van voordelige stroom (zo claimt ze) komt langs om te laten zien hoeveel voordeliger ik uit ben als ik overstap naar een andere energieleverancier. Ik moet het nog maar zien. Ik heb eigenlijk helemaal geen zin in deze afspraak en heb een beetje spijt dat ik mezelf toch heb laten overtuigen voor een vrijblijvend bezoek. 

Een kwartier te laat staat er een vrouw van mijn leeftijd voor de deur. Ze heeft een grote bos krullen, een sweatshirt aan en haar handen vol met een grote map en haar tas. Ze komt een beetje haastig over, onrustig en op haar hoede. Ik krijg niet echt oogcontact en de eerste indruk die ik van haar heb, bevestigt eigenlijk dat ik echt spijt heb van deze afspraak, maar goed: "kopje thee? koffie?" Ze vraagt om een glaasje water. 

Ik ga zitten, zet het glas water voor haar neer en kijk haar vragend aan. Dan gebeurt er iets wat ik niet zag aankomen. Haar handen trillen en met een trillende stem vertelt ze dat ze erg nerveus is. Ik vraag verbaasd waarom en als antwoord op mijn vraag rollen de tranen al over haar wangen. Ze is doodsbang en durfde eigenlijk niet te komen. Ze had zelfs al overwogen om zich vandaag ziek te melden. Ze vertelde bang te zijn voor dode mensen en alles wat daarbij hoort. Haar volgende vraag was of er dode mensen in de studio waren. Een diepe zucht van opluchting volgde toen ik haar vertelde dat dat niet zo was. Ik had deze conversatie echt niet verwacht en besef me dat dit nu niet echt het moment is om het te hebben over kWh tarieven en daluren. Ik schuif haar grote map opzij. "dat komt straks wel, eerst maar eens even kletsen over wat je zo benauwt, want ik wil wel dat je je op je gemak voelt, je hoeft niet bang te zijn".

We hebben zeker een kwartier gesproken over haar angst voor de dood, niet voor de dood zelf, maar voor geesten en voor lampen die opeens uit gaan of voor schilderijen die opeens van de muur vallen. Ze verloor haar moeder een aantal maanden geleden en sindsdien is ze alleen maar angstiger geworden. Tenenkrommend om te horen, goede begeleiding tijdens de uitvaartperiode had haar echt kunnen helpen. 

Ik heb haar eerlijk verteld dat ik geen persoonlijke ervaringen heb met geesten of energiestromen, maar dat ik geloof dat andere mensen dat wel kunnen ervaren. Tijdens het begeleiden van een uitvaart volg ik de familie hierin. Ik leg haar uit dat goede begeleiding bij een uitvaart kan bijdragen aan een goede laatste reis en dat iedereen deze reis op zijn of haar eigen manier interpreteert. De een via een religie, de ander heel nuchter of spiritueel. Ze vulde zelf aan dat ze hoopte dat de geest van haar moeder ook een goede reis heeft gehad. Ik kan alleen maar zeggen dat ik dat ook hoop. Ik weet niet wat er gebeurt als we overlijden, maar ik weet wel dat persoonlijke begeleiding en inleven in de rouwbeleving van de mensen waarmee ik omga bijdraagt aan een goed afscheid waar mensen mee verder kunnen.

Zo hoop ik dat zij na ons gesprek ook verder kan. Het zal haar angst niet gelijk wegnemen, maar wellicht haalt ze er wel positieve inzichten uit die haar kunnen helpen.

De map met tarieven werd te voorschijn gehaald en met vijf minuten waren we eruit dat ik wel 0,03 cent per kWh kon besparen, vette bek. Mij heeft het gesprek niet geholpen, maar spijt van de afspraak heb ik niet meer, ik ben blij dat het haar onverwacht wat heeft opgeleverd. Ik geef haar een hand en ben blij dat ze met een beter gevoel haar weg vervolgt.
 
reacties  0 reacties reageren

Wade van toiletpapier

Wade van toiletpapier
14-01-2018 22:58

Afgelopen dinsdag lag een van onze parkietjes, Olaf, dood in de kooi. Jintel nam het in eerste instantie nuchter op. "Gelukkig was het mijn lievelingsvogeltje niet mam, dus valt het wel mee hé". Ik ben een beelddenker en moest moeite doen om me niet voor te stellen hoe het zou zijn, als ik deze reactie bij nabestaanden zou horen. 
"Gaan we Olaf dan begraven of cremeren?" was de vraag die bij Jintel vrijwel gelijk op kwam. Tja, als je mama een 'rouwmens' is (zo noemt ze mijn beroep), dan weet je natuurlijk van de hoed en de rand. Het werd een begrafenis na de uitleg waarom Olaf niet met een staatsie naar het crematorium kon. Wel kreeg Olaf een met zorg versierde wade van toiletpapier. We hebben haar begraven aan de oever van de Oude Maas.

 

Ik denk niet dat Olaf deze staatsbegrafenis in haar wilsbeschikking had opgenomen. Bij de grafrede schoot Jintel vol en kwamen er dikke tranen. Ze had het toch wel erg zielig gevonden al die verdrietige woorden, waarna ze vijf minuten later weer over de dijk naar huis huppelde.

Na het 'aanname' gesprekje met mijn dochter die dinsdagochtend heb ik voor mezelf besloten dat het tijd wordt voor een nieuw soort wilsbeschikking. Eentje anno nu met verschillende versies. Iedereen die een wilsbeschikking in wil vullen, doet dat op een eigen moment, een moment die voor iedereen anders is. Iemand die het invult, omdat zijn zoon daar naar vraagt, vult het in een andere sfeer in, dan iemand die sinds drie weken weet dat hij of zij is uitbehandeld. Ook heb ik al veel mensen horen zeggen dat ze vooral willen dat hun uitvaart naar de wens is van hun nabestaanden, want die moeten verder. Daar wil ik iets mee, zo kan ik al zoveel verschillende scenario's opnoemen, dat ik vind dat één soort wilsbeschikking niet voldoende is. Ik begeleid namelijk ook mijn uitvaarten niet alsof er maar twee soorten zijn; namelijk een begrafenis of crematie. Ik vind het juist belangrijk dat de uitvaart alleen maar de uitvaart kan zijn van degene voor wie iedereen is gekomen. De uitvaart mag treffend zijn, een persoonlijk eerbetoon. Dat geldt in mijn ogen voor een wilsbeschikking net zo. Meer weten? Bel gerust voor een afspraak.

Weer thuis gaat Jintel lekker knutselen, ik ga de vogelkooi schoonmaken en geef de drie nabestaanden een grote streng trosgierst. Een schrale troost, zo blijkt, want normaal vallen ze het gelijk aan, maar nu blijven ze stil zitten met opgezette veertjes. Het zal tijd nodig hebben, logisch.

reacties  0 reacties reageren

Vertrouwen

Vertrouwen
07-01-2018 22:41

Vijfde gangpad in de Gamma, zes verfblikken verspreid over de vloer, stapel kleurstalen eromheen en ikzelf besluiteloos met een vriendin aan het face-timen over de juiste kleur. Oh wacht, mijn vriend diep zuchtend met zijn armen over elkaar leunend tegen de stelling, arme man.....na drie kwartier turen nog geen verf.

Mijn uitvaartstudio krijgt een make-over. En als ik het doe, doe ik het gelijk helemaal, dus ook de muren zijn aan de beurt. Warme tinten, kleur!, zodat de studio een nog fijnere plek wordt voor iedereen om langs te komen voor een praatje, voorbespreking, rouwzorg, workshops en coaching.

De klassieke bureaus zijn ingeruild voor een 2,5 meter lange steigerhouten tafel met 8 stoelen. Ook zijn er twee Chesterfield banken via Marktplaats naar een nieuwe eigenaar gegaan. Waaronder een naar Hans.

Ik kreeg verschillende reacties op Marktplaats, ook van iemand die zei dat hij eerst een bus moest huren. Laat ik op dat moment nog een bus zoeken om die loodzware tafel uit Tilburg op te halen. En één plus één is twee. 

 

Mijn voorstel: "Als jij mij met jouw bus naar Tilburg rijdt en helpt om de tafel naar Spijkenisse te krijgen, dan mag jij de Chesterfield meenemen". Met gelach en enthousiast werd er gereageerd: "DEAL!"

Donderdag 13:00 uur, daar is Hans, een gozer met een baard, een hoody en een muts op. Mijn vriend ziet het niet zo zitten, je kent hem niet eens. Ik geloof in contact maken en elkaar helpen. Hans en ik stappen de bus in en rijden naar Tilburg. Onderweg bleek dat we een leuk reisgezelschap aan elkaar hadden. We hebben gesproken over de uitvaart, zijn werk als muziektherapeut, onze doelen, visies, meningen en over de reacties van onze omgeving over onze actie. De een heel positief en de ander met onbegrip. Aan het einde van middag staat de tafel met stoelen in mijn studio, staat zijn bank in de bus en geven we elkaar een vriendschappelijke omhelzing. 

In de uitvaart is het krijgen van vertrouwen van iemand die je niet kent vaak aan de orde. Als ik bij mensen thuis kom is er vaak als vanzelfsprekend vertrouwen. Mensen zijn veelal heel open en maken echt contact. Ik kom bij mensen over de vloer op een zeer kwetsbaar moment in hun leven, dat is iets waar ik veel respect voor heb. Dat vertrouwen vind ik mooi en daar moet je goed mee omgaan. Het maken van contact en het krijgen van oprecht vertrouwen is iets wat ik koester.


Volgens mijn vriendin op face-time mag ik vertrouwen hebben op mijn gevoel voor kleur. Dat heb ik dan ook gedaan. Met een voldaan gevoel hebben we de Gamma verlaten met twee prachtige tinten verf. 
reacties  0 reacties reageren

Relativeren

Relativeren
28-12-2017 22:30
 
Zoals de titel al zegt ben ik met mijn eigen uitvaartbedrijf altijd bereikbaar. Elke uitvaart moet perfect verlopen en nabestaanden krijgen bij mij alle ruimte om de uitvaart op hun eigen manier te beleven. 
Soms is plannen een uitdaging, zeker als kerst op maandag en dinsdag valt, er thuis een diner moet worden verzorgd en de kinderen er netjes bij moeten zitten.

Dat laatste is dan ook niet gelukt, mijn dochter (4,5jr.) zat met scheve staartjes en mijn zoontje (1,5jr.) heeft zijn colbertje nooit aangehad. Loslaten en opgelucht zijn dat de zelfgemaakte sushi wel is gelukt en heeft gesmaakt. De afgelopen week was het druk, werkdagen van tien uur of langer om te zorgen dat de families, die ik op dat moment begeleidde, niets te kort kwamen. 
Ik zeg dan wel werkdagen, maar ik doe het met zo veel passie dat het eigenlijk niet als werk voelt.

Deze week was het van adres naar adres. Eerst een uitvaart in de ochtend, daarna terug naar kantoor, papieren netjes opruimen, omkleden en door voor een nagesprek. “Ping!Ping!”, het brandstoflampje, in alle drukte vergeten dat ik al ruim 40 kilometer in mijn reserve reed. Nerveus rij ik naar de pomp, waar een lange rij stond met ruzies, voordringgerij en getoeter. Ik kon me er deze keer niet druk om maken. Wat is 10 minuten langer wachten, met in mijn achterhoofd de familie van vanmorgen, die alle tijd vooruit had willen duwen, om het afscheid maar te kunnen uitstellen. Ik heb geleerd te relativeren.

Na een goed en gezellig nagesprek, waar ik door de verhalen de overledene beter heb leren kennen, ga ik met een tevreden gevoel mijn dochter ophalen. Bij het enthousiasme van haar ontvangst moet ik even switchen. “Mama, moesten de mensen erg huilen?” Ze gaf zelf het antwoord al, “dat hoort er natuurlijk bij als er iemand dood is”. Ook dat is relativeren.
reacties  0 reacties reageren

De uitvaartvrouw

De uitvaartvrouw
24-12-2017 22:16

De afgelopen dagen minstens twintig keer gedacht: "Eef, vanavond ga je je blog beginnen." Maar telkens weer komt er van alles tussendoor. Ook best logisch voor deze tijd, de dagen voor kerst. Druk voor zowel mijn zakelijke als privé leven.
Zo heeft Jintel, mijn dochter, haar eerste kerstdiner op school, maar ze is deze dag bij haar vader; gevalletje loslaten. Daarnaast aan het piekeren over wat ik moet gaan koken met kerst en terwijl ik dat aan het bedenken ben gaat de telefoon; een overlijdensmelding.

Alles laten vallen, omkleden, pumps aan en de deur uit. Drie uur later, zijn alle grote lijnen van de uitvaart geregeld. De familie weet goed wat ze wil en wat niet. Het wordt een crematie en ze hebben aangegeven dat ik alleen het woord zal doen. Ik heb afgesproken zondag terug te komen om de plechtigheid verder door te spreken. Nu even rust voor hen, zodat ze kunnen bijkomen van de turbulente nacht.

Ik stap weer in de auto en race ik vanuit Spijkenisse naar de deelgemeente IJsselmonde, in de spits is dat een rit van ruim een half uur en ik ben net op tijd om de aangifte van overlijden te doen. IJsselmonde was op dat moment nog het enige kantoor waar ik de aangifte kon indienen. Anders had het moeten wachten tot woensdag in verband met kerst. Aangezien de uitvaart op donderdag is, is dat wat krap.

 

Leermomentje: De aangifte van overlijden moet worden gedaan in de gemeente waar de persoon in kwestie is overleden, in dit geval Rotterdam. Door aangifte te doen van overlijden, maakt de gemeente de akte van overlijden en het verlof tot lijkbezorging op. De akte het schriftelijke bewijs vanuit het bevolkingsregister dat iemand is overleden en is nodig om de uitvaartverzekering te laten uit keren, om abonnementen op te zeggen en notariële zaken te regelen. Het verlof tot lijkbezorging moet worden afgegeven bij het crematorium of de begraafplaats. Zonder dit verlof mag de crematie of begrafenis niet plaatsvinden. Ik vind het dus erg prettig deze tijdig in bezit te hebben.

De mevrouw bij het gemeentekantoor was erg behulpzaam. Ze maakte gelijk de akte en het verlof voor mij op. Dat was een meevaller, omdat het vaak een dag duurt voordat deze papieren kunnen worden opgehaald. Met alle documenten in mijn tas snel terug naar de auto, ik zag dat ik in alle haast was vergeten mijn Yellowbrick aan te zetten; gelukkig geen bon!

Onderweg naar huis aan het denken over mijn blog. Wat zal ik als eerste gaan schrijven? Zal ik me officieel voorstellen? Nee, ik begin gewoon, vanuit mijn hart, vanuit mijn beleving op dat moment.
Ik vind het bijhouden van een blog belangrijk voor de mensen die een keuze willen of moeten maken voor een uitvaartverzorger. Hoe kies je die? Alle sites zien er goed uit, iedereen claimt service en toewijding. Iedereen garandeert een persoonlijke benadering en transparantie, maar wie is of zijn die mensen op de foto?

Ik doe die beloftes ook allemaal, maar het onderscheid is, dat ik wil laten zien wie ik ben, dat de mensen die voor mij kiezen, een goede indruk hebben wie ze in vertrouwen nemen.
Ik realiseer mij heel goed dat ik binnenkom op één van de mee kwetsbare momenten in een mensenleven. Het verliezen van een dierbare is zeer ingrijpend en ik gun iedereen een uitvaartverzorger die bij hen past, om hen de begeleiding te geven ze nodig hebben.

reacties  0 reacties reageren