Het verlanglijstje

Het verlanglijstje
05-12-2018 00:26

Het is vijf voor half negen, we komen hoe dan ook te laat op school. Gymtas? Lunchtrommel? “Lieverd, je jas….”. “…Nee! Niet je schoenen weer uit doen!” Met een dreinende peuter aan de hand en overvolle handen naar de auto. Mijn dochter (5,5jr) heeft duidelijk geen enkele notie van mijn kleine stresslevel op de vroege ochtend: “Mama, wanneer denk je dat Sinterklaas dood gaat?”. Mijn antwoord was iets in de richting dat je natuurlijk niet weet wanneer iemand overlijdt. Het was stil op de achterbank, bij mijn dochter een teken dat er serieus wordt nagedacht. 

“En waarom geeft Sinterklaas alleen maar cadeautjes en krijgt hij er geen, terwijl hij wel jarig is?” “Sinterklaas is natuurlijk al heel oud, dus ik denk dat hij alles al heeft gekregen wat hij wilde en het gewoon leuk vindt te trakteren”, antwoorde ik. Inmiddels stonden we in de gang om de jassen, tassen en lunchtrommels op de juiste plek te krijgen toen dochterlief een geweldig plan had bedacht. “Ik weet een cadeau wat handig is voor Sinterklaas en wat hij nog niet heeft! We geven een boek over jouw werk mam, dan weet hij alvast wat er gebeurt als hij dood gaat en welke kist hij kan kiezen.” Ik had hier even geen pasklaar antwoord op, maar ik vond haar idee erg creatief. Ik heb haar een kus gegeven en gezegd dat we het er over zullen hebben na school… 

Ze groeit op met een moeder die uitvaarverzorgster is en thuis wordt er vaak genoeg over gesproken. Ik denk dat ze beter op de hoogte is van de mogelijkheden dan een gemiddelde volwassene, omdat ze regelmatig met interesse door de leverancier folders bladert met urnen, rouwvervoer en kisten. En waarom niet? Er is niets mis mee om je te verdiepen in de mogelijkheden voor een afscheid. Niemand hoopt het nodig te hebben, wil het nodig hebben, maar iedereen komt een keer op het punt dat het wel nodig is. Is het dan niet een fijne gedachte om te weten wat je wilt en wie je wilt? Zo gek is de achterliggende gedachte van mijn vijfjarige niet (ookal is een afscheidswensen boekje misschien geen passend verjaardagcadeau voor onze goedheiligman). 

Ik neem graag de tijd om tijdens een ongedwongen gesprek te vertellen dat ik werk volgens de vertrouwde gewoontes en sfeer van de mensen waar ik over de vloer kom. Dat definitief afscheid moeten nemen vreselijk is, maar dat het o zo fijn kan zijn als blijkt dat er uitvaartwensen bekend zijn en dat men weet of iemand een voorkeur heeft voor een uitvaartverzorger. Men is immers vrij om zelf een uitvaartverzorger te kiezen, ongeacht eventuele uitvaartverzekeringen die afgesloten zijn bij een coöperatie of andere partij. 

Het praten over afscheid nemen en uitvaartwensen op een moment dat het nog ver van je af staat, zorgt veelal voor opluchting. Het onderwerp blijkt vaak minder lastig te bespreken dan gedacht en stiekem wordt er ook nog veel gelachen als er opties voorbij komen, waarvan men deze niet van de ander had verwacht. 

Nogmaals, ik vind een mooie uitvaartwensencollage niet een gepast verjaardagscadeau, toch ben ik ervan overtuigd dat het kennen van elkaars wensen en het nadenken over deze wensen een geschenk kan zijn. Een geschenk om een taboe los te laten en een geschenk om onze geliefde omgeving enigszins te ontzorgen en de bevestiging te geven dat ze de keuzes maken die bij de persoon past. 

Eenmaal thuis hebben we samen door een uitvaartboek gebladerd van Beerenberg, een leverancier met een breed aanbod in eigen ontworpen uitvaartproducten, als kisten, baren, wade, urnen en gedenkproducten. Zijn producten staan dicht bij het dagelijks leven, afscheidsproducten zonder rouwrand. De lieverd koos natuurlijk het kinderkistje uit waarbij er, als een kleurplaat, een afbeelding van een eenhoorn op was gedrukt met bijgeleverde viltstiften. In haar beleving hoe meer kleur hoe beter. Ik heb haar lekker in haar onschuld haar gang laten gaan en een verlanglijst voor Sinterklaas laten knippen. Dit werd een heel speciaal uitvaartboek voor de Sint.

 

’s Avonds heeft ze deze in haar schoen gezet (ingepakt en al) en hebben we een wortel voor het paard erbij gedaan. De volgende ochtend was het verjaardagsgeschenk opgehaald en daarvoor terug kreeg ze een kleurboek met viltstiften. ‘De Sint’ bewaard dit bijzondere boekje en deze ligt nu veilig in de herinneringendoos voor later, achter in de kast.

Wat Maarten ons heeft meegegeven

Wat Maarten ons heeft meegegeven
05-10-2018 00:23
“Iedereen heeft een vrije keuze in wie er wordt benaderd als uitvaartverzorger. Het enigszins verdiepen in afscheid, zorgt er in mijn beleving voor meer ruimte voor het verlies. Een hoop onwetendheid is namelijk al weggenomen, zo weet je wie je moet bellen, wie er komt en wat er staat te gebeuren. De eerste indrukken zijn al geweest, dat geeft wat rust.Het overlijden komt vroeg of laat om de hoek kijken, dat kunnen we helaas niet tegenhouden. Voor de een is dat nog ver van z'n bed show, voor de ander is het keiharde realiteit en sommige mensen kijken er juist naar uit, naar het moment dat ze niet meer hoeven.” – Evelien Ligthart 

 

De telefoon gaat, ik krijg Maarten aan de telefoon. Maarten vertelde mij dat hij zijn uitvaart wilde vastleggen, want hij verwachtte geen 80 te worden. Hij had hartproblemen, de behandeling gaf geen garanties en op dat moment was hij nog in twijfel of hij zich überhaupt nog zou laten behandelen. Maarten was 50 en vond het tijd worden om het een ander te regelen. Bijzonder vond ik, dat hij geen afspraak wilde maken, maar het nú allemaal telefonisch wilde regelen. Hij had me gezien tijdens een uitvaart en in de krant. “Ik zie het wel zitten met jou”, zei hij. Hij wist precies wat hij wilde. Na een gesprek van anderhalf uur, drukte ik op ‘verzenden’ en had hij zijn wilsbeschikking met prijsindicatie in zijn mailbox. Hij dankte me, wenste me een fijne dag en hing op; nuchter en rationeel; geregeld op zijn manier.
Deze zomer ging de telefoon, het was Rick, de broer van Maarten. Maarten kreeg een hartstilstand en was die nacht overleden. Hij had een briefje tussen zijn spullen gelegd. “We moesten jou bellen, dus dat hebben we bij deze gedaan” Maarten had zich niet meer laten behandelen. 
De toon in de stem Rick klinkt beduusd en afwachtend. Ik kan me dat voorstellen. Maarten overleed onverwacht, had alles geregeld, maar had dit niet met zijn familie gedeeld. 

Ik ben in de auto gestapt en naar zijn familie gereden. Ik reed naar het adres van hun moeder. Een moeder heeft haar kind verloren, zo zou het niet moeten zijn. Verslagen zijn ze, maar naar mate ik meer vertel over het contact wat ik met Maarten heb gehad, komt er vertrouwen en herkenning. “O ja, dat is echt iets voor hem om te zeggen”. Door de tranen heeft, werd er een beetje gelachen. 

Maarten had tijdens ons gesprek niet echt de behoefte te praten over zijn situatie of familie. Langzaam krijg ik een completer plaatje van zijn geleefde leven, wie daarin een belangrijke rol hebben gespeeld en leer ik Maarten beter kennen.
Ik kon aan de hand van de wilsbeschikking al Maarten zijn wensen en ideeën vertellen, dit stelde gerust. “Hij wil dat zo, dan doen we dat zo.” Het gevoel goed te doen geeft lucht en ruimte. Maarten had bedacht dat hij geen uitvaart wilde. Geen uitvaart in een aula, geen koffie met cake, geen kaart. Alleen een simpele kist en een crematie. Hij had daarover nagedacht, een bewuste voorkeur. Hij had er alleen te makkelijk over gedacht. Geen uitvaart, betekend geen afscheid nemen. Dat was wel heel kort door de bocht voor zijn familie. 

Ik had het er in januari al met hem over gehad. De mensen die om je geven, zullen de behoefte hebben om afscheid te nemen van jou, om jou te rouwen. Ik adviseerde hem, hen een klein beetje ruimte te geven om dat te doen, ze moeten verder zonder jou, dat verdient een plekje. “Zolang het maar geen uitvaart is.”, zei hij toen. 

Het werd geen uitvaart, maar een afscheid. Ruimte voor zijn familie om te rouwen en dat te delen met een de mensen die Maarten graag om zich heen had. Dit waren niet per se mensen die elkaar opzochten. Iedereen die er was, was er speciaal voor Maarten en gaven elkaar de ruimte afscheid te nemen. Ieder had een eigen kaarsje om te laten branden, deze omringde de kaars van Maarten. Een prachtig symbool. Rick is bij hem gebleven en is meegegaan naar de crematie. 

Maarten ging, zoals hij dat wilde, zoals hij was en met wie hij graag was. Zonder uitvaart, in een simpele kist en een crematie. We waren daar voor hem en voor hem alleen, dat was mooi. 

“Dank je wel en ik wens je een fijne dag…” – Maarten 

______________________________________________________________________

De familie heeft toestemming gegeven om het verhaal van Maarten te publiceren. In het kader van hun privacy zijn de namen veranderd. (Afscheid nemen gaat niet in één keer. Afscheid nemen van Maarten, van zijn spullen, zijn huis. Het is veel en intens. Maar het gaat goed met de familie van Maarten. Hij wordt gemist, maar ook veel herinnert. Recentelijk hebben we elkaar gezien om de as van Maarten op te halen. Ze zijn zich aan het oriënteren voor een mooie urn, een eigen ontwerp wat past bij Maarten. Ze vinden een nieuw ritme, waarin Maarten een andere plek in heeft en dat kost tijd, maar deze tijd zien ze positief te gemoed.)
reacties  0 reacties reageren

Erkenning

Erkenning
12-06-2018 00:13

Troost is iets waarbij te pas en te onpas naar gezocht wordt. Troost zoeken in woorden, gebaren en het rationaliseren van gevoelens. De zoektocht is goed bedoeld, maar wordt troost ook echt gevonden? Dat is een retorische vraag die voorlopig blijft rondzingen als het laatste muziekstuk, voordat we definitief loslaten wie ons lief is. 

Troost zoeken in de woorden over hoe mooi het afscheid was. Alsof er over schoonheid te spreken valt. Betrokkenheid en omhelzingen die met een warme deken worden geassocieerd, terwijl de koude rillingen over nek en rug lopen. Troost zoeken in geborgenheid en de rust die is gevonden, terwijl de jouwe is verdwenen. Troost wil zich niet laten vinden.

 
Terwijl er gezocht wordt naar troost, zal erkenning worden gevonden. Deze erkenning geeft steun en mag er zijn, zodat de schoonheid wordt gezien, de warme deken gevoeld en rust ervaren. Erkenning brengt ons dichterbij wie we zijn verloren, erkenning verbindt ons met het loslaten. Erkenning zal uiteindelijk kunnen troosten.
 
Fotografie: Emiel Lops
Stylist: Eugenie Ligthart
Model: Evelien Ligthart
Locatie: Dorpskerk / Algemene begraafplaats Poortugaal
reacties  0 reacties reageren

Stilstaan

Stilstaan
07-06-2018 00:10
 
 
Wanneer een leven wordt verloren en een lege plek achterblijft sta je stil. Je dagelijkse leven, gewoontes en zelfs de sleur bewegen niet meer mee. De orde van de dag is ontregeld.

Logisch ook, want hoe kan alles geroutineerd door blijven draaien als er een schakel mist. De geoliede machine lekt en staat stil. 

Daarentegen lijkt alles om je heen sneller en harder te draaien dan ooit tevoren. Bijhouden voelt als het continu misgrijpen naar houvast. Het is vermoeiend, frustrerend en oneerlijk.

Het ergste is nog, het gevoel, dat de wereld om je heen zo stoïcijns door gaat met leven, dat deze niet beseft en doorheeft dat de jouwe doodstil staat. Het lijkt wel of dat het gemis van jouw schakel niet op valt bij deze massa. 

Maar als je goed kijkt zie je dat je er niet alleen voor staat. Familie en vrienden proberen samen met jou het lek enigszins op te vangen, zodat jouw machine weer zijn eerste stappen kan maken. Er ontstaat een aaneengesloten schakeling van steun, begrip en vriendschap, die ervoor zorgt dat je weer langzaam mee kan draaien. 

Niemand zal verwachten dat ze het lek kunnen repareren of de schakel kunnen vervangen. Ze zullen met je meelopen, totdat je hebt ondervonden hoe je je weg kan hervinden en hoe je jouw wereld opnieuw kan laten draaien.
 
Model: Evelien Ligthart
Locatie: Lijnbaan, Rotterdam
reacties  0 reacties reageren

Frisse wind

Frisse wind
08-04-2018 23:52
De frisse wind waait door de uitvaartstudio. Zowel letterlijk als figuurlijk. Lekker aan de poets geweest, nieuwe spulletjes een plek gegeven en mooie plannen uitgewerkt. Tegelijkertijd geniet ik van de voorjaarsbries die door de studio waait. Het is eigenlijk nog net te koud, maar dat kan me er niet van weerhouden de deur toch open te zetten.

Op de kist staat sinds deze week een letterbord waarop ik om de zoveel tijd een andere tekst ga zetten. Deze week staat er: ‘Sterf niet voordat je doodgaat’. Voorbijgangers maken er een foto van, staan er even bij stil en lopen met een glimlach verder of moeten even wennen en trekken een wenkbrauw op, tja het is dan ook een doordenkertje. 

Ik ben ervan overtuigd dat je veel controle kan uitoefenen over, dan wel grip kan hebben op je leven. Dat je op heel veel vlakken en manieren keuzes kan en mag maken over de richting die je op wil. Zelfs al móet je een kant op, dan nog is het aan onszelf op wat voor manier we die weg bewandelen. 
Als uitvaartverzorgster en ‘gewoon als mens’ weet ik als geen ander dat pech, noodlot, onrecht en wanhoop ons leven zomaar kan overvallen, soms kan overnemen en dat er genoeg aanleidingen kunnen zijn om de handdoek voor een tijdje in de ring te gooien. En waarbij we ons afvragen waar we het in vredesnaam allemaal voor doen. Natuurlijk is het logisch dat we die handdoek ook even laten liggen, we zijn per slot van rekening ook maar mens. Het gaat er bij deze quote om, op welke manier we daarna de handdoek weer gaan oppakken. 

Niet zozeer in hoeverre we alles verwerken, wegstoppen of soms bagatelliseren, maar juist hoe we het uiteindelijk omzetten in brandstof voor onze oerkracht. Een oerkracht waarmee we met een ervaring rijker of illusie armer, positief of negatief, kleurrijk of gitzwart ons leven met een opgeheven hoofd kunnen voortzetten. Door deze ervaringen leren we wat relatief is, maken we ons minder druk om alledaags ongemak, blijkt materialisme irrelevant, koesteren we de mensen die we om ons heen willen hebben en kunnen we van kleine dingen opeens veel meer genieten. 

De frisse wind bereikt mijn nek en het kippenvel trekt over mijn armen, zo’n klein ding waar ik van kan genieten. Ik loop even naar de deur en kijk uit over de Maas. Er gaat een groot schip voorbij en ik kijk daarna naar de brug die voor de zoveelste keer vandaag open staat, tja sommige dagelijkse ongemakken blijven frustreren…
 
reacties  0 reacties reageren

Bakkie troost

Bakkie troost
27-03-2018 23:47
 
Een sociaal netwerk is zo belangrijk. En die hebben we allemaal op verschillende manieren en ze zijn nodig, fijn en ik ben er dankbaar voor. De schoolplein moeders, die je kind opvangen als je plots een melding hebt. De nieuwe buren, die de kliko buiten zetten, omdat je voor het eerst in 11 jaar een kliko hebt en het dus totaal niet in je systeem zit om dat ding op de juiste dag, op tijd, op die specifieke plek neer te zetten. De goede vriend die om 23:00 uur aan komt sjezen, omdat het 28 graden is in huis, omdat de batterijen van de thermostaat leeg zijn en ik geen AA’s in huis heb. De oma die flexibel is om op te passen en die altijd genoeg in huis heeft om mee te mogen eten. Ik denk en hoop voor velen herkenbaar. Het zit hem vaak in de kleine dingen. 

En dan hebben we nog het zakelijke netwerk. De sociale snelweg door mijn werkveld. De highway waar je soms mee mag liften of een lift aanbiedt, soms zelf je lekke band moet plakken, soms doodlopende wegen blijkt te hebben, maar ook altijd een route heeft die je verder op weg kan helpen. 

Ik ken inmiddels een aantal van deze mooie wegen die leiden naar een goede bestemming, namelijk samenwerking. Ik ben altijd op zoek naar samenwerking om elkaar te versterken en deze ga ik het liefste aan met mensen met een passie en een goed concept. Mensen die hun vak vanuit hun eigen identiteit verstaan en daardoor een puur product of dienst leveren. Idealisten met een realistisch professionele kijk op de zaak en daardoor gewoon goed en mooi werk doen. 

Een van deze mensen met wie ik graag samenwerk en die ik ook met vertrouwen koppel aan mijn cliënten is Diana. Diana is Juffrouw Grafsteen. Zij maakt handgedraaide urnen, grafstenen en herinneringsplekken van keramiek en porselein. “Het leven is niet grijs, iedereen is uniek”. Eéns! Alles bij Diana is doordacht, het klopt, het is mooi en ik hou ervan. 

De afgelopen weken zijn we samen bezig geweest met een heel mooi project voor in de Uitvaartstudio. Een project wat tastbaar is, nuttig, verwarmend en gastvrijheid symboliseert: kopjes! Ik heb met juffrouw grafsteen uit dezelfde klei als al haar andere producten kopjes ontworpen, die gewoon gebruikt mogen worden. Het idee ontstond door de toegankelijkheid van haar werk. Ik wil het liefste alles even vasthouden. Zo kwam het in ons op om kopjes te maken die makkelijk in de hand liggen; voor een ‘bakkie troost’ met mooie woorden die raken. Koester, omarm, troost, geniet en leef zijn de woorden die in de kopjes zijn gestempeld.
 
Het kan een situatie wat gemakkelijker laten voelen. Men heeft in onwennige momenten namelijk graag iets in de handen, waar we onze spanning op afreageren. In mijn beleving past zo’n kopje als deze daar perfect bij. Mijn bedoeling is dat mensen, die de uitvaartstudio bezoeken met vragen, voor een gesprek of het regelen van een uitvaart zich op hun gemak voelen. Sfeer, ontvangst, inrichting, geur en geluid zijn daarbij in ieder geval elementen die daaraan bij dragen. Ik ga daar met de kopjes nog
 
een stapje verder mee. Ze dragen bij aan een beleving die tastbaar mag zijn. Op deze manier kan iets wat alleen merkbaar is door gevoel, even worden vastgehouden. 

En dan ben ik eigenlijk op zoek naar een anekdote dat dat mijn verhaal weer rond maakt. Iets over mijn escapades met de kliko bak of het netwerk waarin ik mij op het moment in onderdompel. Maar eigenlijk besef ik mij, dat alles al is gezegd. Op je gemak kunnen zijn en dat gevoel even fysiek kunnen vasthouden, op dit moment is dat het gevoel van dankbaarheid. Ik ga theezetten en inschenken in het kopje ‘koester’. 

Om meer over Diana te weten te komen en haar producten te ontdekken kan iedereen op haar site of Social Media kijken: www.juffrouwgrafsteen.nl of, nog beter, een bezoekje komen brengen aan de uitvaartstudio, waar ik een selectie van Diana’s producten hebt staan.
reacties  0 reacties reageren

Belbundel

Belbundel
21-02-2018 23:31

Tussen alle bedrijven door werd het nu toch steeds meer duidelijk dat een aparte telefoon voor het zakelijke telefoonverkeer wel fijn zou zijn. Zodat ik op zijn minst mijn privé kant ook eens offline kan zetten, als ik dat zou willen. Of mijn zakelijke kant op een gegeven moment kan laten waarnemen door een vertrouwde collega. 
Dag en nacht bereikbaar betekent eigenlijk automatisch dat ik een dikke smartphone verslaving heb. Een soort onbereikbaarheidsangst en een onrustig gevoel op het moment dat ik minder dan 20% batterij niveau hebt. Honderd keer op mijn telefoon kijken; ook onbewust, dus tijd voor 'rehab', op naar de telefoonprovider.

Ik had snel alle aandacht van de heren, drie jonge mannen die mij graag wilden helpen. Uiterst vriendelijk en gastvrij. Er werd me zelfs koffie aangeboden, waarbij de klant naast mij, die zonder koffie haar zaken stond te regelen, bezwaarlijk keek. Ik moet toegeven dat de cappuccino met vers melkschuim de klantbeleving aanzienlijk aangenamer maakte. "Het huidige abonnement mag op naam van Evelien Uitvaartverzorging komen te staan en dan heb ik graag een nieuw privé nummer". Eén van de drie, die de computer had bemachtigd keek op: "Wow, Uitvaartverzorging zegt u? Bent u uitvaartverzorgster? Maar u bent zo vrolijk." 

Hij was oprecht verrast en keek naar het blauwe telefoonhoesje met glitters. Tja, dat ik uitvaartverzorgster ben wil niet zeggen dat ik als zwarte kraai leef of dat ik geen blauw glitterhoesje kan hebben. Voor zo ver ik de aandacht nog niet had, had ik hem nu helemaal. Terwijl de medewerker die mij als zijn klant mocht bestempelen alle gegevens in de computer zette, ontstond er een

 

verrassend goed gesprek met een van de andere twee heren. Hij vertelde dat hij al verschillende uitvaarten heeft meegemaakt, waar veelal de focus op de rouw lag en dat hij dat zelf anders ziet. Leven is mooi, dat mag gevierd worden en als dat leven over is, dan mag het worden geprezen.

Ik haalde daarbij aan dat ik dat herken, met als voorbeeld dat steeds vaker een applaus te horen is in plaats van een moment stilte. Live muziek en feest waren zijn wensen. Ik vind het mooi om te zien. Hij oogde gelukkig en dat geluk weerspiegelde hij duidelijk in zijn uitvaartbeleving: Als het leven zo mooi is geweest, dan mag dat zeker terugkomen en voelbaar zijn in het afscheid. 

Ik vertelde hem dat niet iedereen zijn visie over afscheid heeft en dat ik mensen daarin volg. Inleven en betrokkenheid zijn daarbij belangrijk, zonder oordeel of mening. Ik vind het mooi om een familie in hun cultuur of ritueel te volgen, op zoek te gaan naar de familiaire tradities en op die manier een passend en persoonlijk afscheid te realiseren, waar de nabestaanden op kunnen leunen.

De volgende vraag kwam bij hem op: "Mevrouw, hoe oud bent u?" Ik moest lachen, "Hoe oud denk je dat ik ben". (Niets is leuker dan totaal verkeerd ingeschat te worden.) "35", was zijn antwoord. Ik moest lachen. Toen ik vertelde dat ik in mei 29 word, was het kioskje te klein. Ik bleek namelijk de jongste van ons vieren.

Levenservaring is niet gebonden aan een kalenderleeftijd, het gaat er om hoe die kalenderjaren zijn ingevuld en zijn beleefd. 

Na tien minuten te peinzen over mijn nieuwe privé nummer, heb ik een nummer gevonden, waarbij ik de kans het grootste acht dat ik het kan onthouden. Na twee eurocent afgerekend te hebben, om aan te tonen dat mijn bankpas actief is en zeg ik de mannen gedag en kreeg een prachtig compliment mee: "Mevrouw, u bent de meest bijzondere klant van vandaag". Thuis zag ik op mijn telefoon dat twee van de drie mij inmiddels via LinkedIn hebben toegevoegd. Mooi! ....en dan nu die privé

 telefoon uit!
reacties  0 reacties reageren