Het verlanglijstje

Het verlanglijstje
05-12-2018 00:26

Het is vijf voor half negen, we komen hoe dan ook te laat op school. Gymtas? Lunchtrommel? “Lieverd, je jas….”. “…Nee! Niet je schoenen weer uit doen!” Met een dreinende peuter aan de hand en overvolle handen naar de auto. Mijn dochter (5,5jr) heeft duidelijk geen enkele notie van mijn kleine stresslevel op de vroege ochtend: “Mama, wanneer denk je dat Sinterklaas dood gaat?”. Mijn antwoord was iets in de richting dat je natuurlijk niet weet wanneer iemand overlijdt. Het was stil op de achterbank, bij mijn dochter een teken dat er serieus wordt nagedacht. 

“En waarom geeft Sinterklaas alleen maar cadeautjes en krijgt hij er geen, terwijl hij wel jarig is?” “Sinterklaas is natuurlijk al heel oud, dus ik denk dat hij alles al heeft gekregen wat hij wilde en het gewoon leuk vindt te trakteren”, antwoorde ik. Inmiddels stonden we in de gang om de jassen, tassen en lunchtrommels op de juiste plek te krijgen toen dochterlief een geweldig plan had bedacht. “Ik weet een cadeau wat handig is voor Sinterklaas en wat hij nog niet heeft! We geven een boek over jouw werk mam, dan weet hij alvast wat er gebeurt als hij dood gaat en welke kist hij kan kiezen.” Ik had hier even geen pasklaar antwoord op, maar ik vond haar idee erg creatief. Ik heb haar een kus gegeven en gezegd dat we het er over zullen hebben na school… 

Ze groeit op met een moeder die uitvaarverzorgster is en thuis wordt er vaak genoeg over gesproken. Ik denk dat ze beter op de hoogte is van de mogelijkheden dan een gemiddelde volwassene, omdat ze regelmatig met interesse door de leverancier folders bladert met urnen, rouwvervoer en kisten. En waarom niet? Er is niets mis mee om je te verdiepen in de mogelijkheden voor een afscheid. Niemand hoopt het nodig te hebben, wil het nodig hebben, maar iedereen komt een keer op het punt dat het wel nodig is. Is het dan niet een fijne gedachte om te weten wat je wilt en wie je wilt? Zo gek is de achterliggende gedachte van mijn vijfjarige niet (ookal is een afscheidswensen boekje misschien geen passend verjaardagcadeau voor onze goedheiligman). 

Ik neem graag de tijd om tijdens een ongedwongen gesprek te vertellen dat ik werk volgens de vertrouwde gewoontes en sfeer van de mensen waar ik over de vloer kom. Dat definitief afscheid moeten nemen vreselijk is, maar dat het o zo fijn kan zijn als blijkt dat er uitvaartwensen bekend zijn en dat men weet of iemand een voorkeur heeft voor een uitvaartverzorger. Men is immers vrij om zelf een uitvaartverzorger te kiezen, ongeacht eventuele uitvaartverzekeringen die afgesloten zijn bij een coöperatie of andere partij. 

Het praten over afscheid nemen en uitvaartwensen op een moment dat het nog ver van je af staat, zorgt veelal voor opluchting. Het onderwerp blijkt vaak minder lastig te bespreken dan gedacht en stiekem wordt er ook nog veel gelachen als er opties voorbij komen, waarvan men deze niet van de ander had verwacht. 

Nogmaals, ik vind een mooie uitvaartwensencollage niet een gepast verjaardagscadeau, toch ben ik ervan overtuigd dat het kennen van elkaars wensen en het nadenken over deze wensen een geschenk kan zijn. Een geschenk om een taboe los te laten en een geschenk om onze geliefde omgeving enigszins te ontzorgen en de bevestiging te geven dat ze de keuzes maken die bij de persoon past. 

Eenmaal thuis hebben we samen door een uitvaartboek gebladerd van Beerenberg, een leverancier met een breed aanbod in eigen ontworpen uitvaartproducten, als kisten, baren, wade, urnen en gedenkproducten. Zijn producten staan dicht bij het dagelijks leven, afscheidsproducten zonder rouwrand. De lieverd koos natuurlijk het kinderkistje uit waarbij er, als een kleurplaat, een afbeelding van een eenhoorn op was gedrukt met bijgeleverde viltstiften. In haar beleving hoe meer kleur hoe beter. Ik heb haar lekker in haar onschuld haar gang laten gaan en een verlanglijst voor Sinterklaas laten knippen. Dit werd een heel speciaal uitvaartboek voor de Sint.

 

’s Avonds heeft ze deze in haar schoen gezet (ingepakt en al) en hebben we een wortel voor het paard erbij gedaan. De volgende ochtend was het verjaardagsgeschenk opgehaald en daarvoor terug kreeg ze een kleurboek met viltstiften. ‘De Sint’ bewaard dit bijzondere boekje en deze ligt nu veilig in de herinneringendoos voor later, achter in de kast.

reacties  0 reacties reageren

Wat Maarten ons heeft meegegeven

Wat Maarten ons heeft meegegeven
05-10-2018 00:23
“Iedereen heeft een vrije keuze in wie er wordt benaderd als uitvaartverzorger. Het enigszins verdiepen in afscheid, zorgt er in mijn beleving voor meer ruimte voor het verlies. Een hoop onwetendheid is namelijk al weggenomen, zo weet je wie je moet bellen, wie er komt en wat er staat te gebeuren. De eerste indrukken zijn al geweest, dat geeft wat rust.Het overlijden komt vroeg of laat om de hoek kijken, dat kunnen we helaas niet tegenhouden. Voor de een is dat nog ver van z'n bed show, voor de ander is het keiharde realiteit en sommige mensen kijken er juist naar uit, naar het moment dat ze niet meer hoeven.” – Evelien Ligthart 

 

De telefoon gaat, ik krijg Maarten aan de telefoon. Maarten vertelde mij dat hij zijn uitvaart wilde vastleggen, want hij verwachtte geen 80 te worden. Hij had hartproblemen, de behandeling gaf geen garanties en op dat moment was hij nog in twijfel of hij zich überhaupt nog zou laten behandelen. Maarten was 50 en vond het tijd worden om het een ander te regelen. Bijzonder vond ik, dat hij geen afspraak wilde maken, maar het nú allemaal telefonisch wilde regelen. Hij had me gezien tijdens een uitvaart en in de krant. “Ik zie het wel zitten met jou”, zei hij. Hij wist precies wat hij wilde. Na een gesprek van anderhalf uur, drukte ik op ‘verzenden’ en had hij zijn wilsbeschikking met prijsindicatie in zijn mailbox. Hij dankte me, wenste me een fijne dag en hing op; nuchter en rationeel; geregeld op zijn manier.
Deze zomer ging de telefoon, het was Rick, de broer van Maarten. Maarten kreeg een hartstilstand en was die nacht overleden. Hij had een briefje tussen zijn spullen gelegd. “We moesten jou bellen, dus dat hebben we bij deze gedaan” Maarten had zich niet meer laten behandelen. 
De toon in de stem Rick klinkt beduusd en afwachtend. Ik kan me dat voorstellen. Maarten overleed onverwacht, had alles geregeld, maar had dit niet met zijn familie gedeeld. 

Ik ben in de auto gestapt en naar zijn familie gereden. Ik reed naar het adres van hun moeder. Een moeder heeft haar kind verloren, zo zou het niet moeten zijn. Verslagen zijn ze, maar naar mate ik meer vertel over het contact wat ik met Maarten heb gehad, komt er vertrouwen en herkenning. “O ja, dat is echt iets voor hem om te zeggen”. Door de tranen heeft, werd er een beetje gelachen. 

Maarten had tijdens ons gesprek niet echt de behoefte te praten over zijn situatie of familie. Langzaam krijg ik een completer plaatje van zijn geleefde leven, wie daarin een belangrijke rol hebben gespeeld en leer ik Maarten beter kennen.
Ik kon aan de hand van de wilsbeschikking al Maarten zijn wensen en ideeën vertellen, dit stelde gerust. “Hij wil dat zo, dan doen we dat zo.” Het gevoel goed te doen geeft lucht en ruimte. Maarten had bedacht dat hij geen uitvaart wilde. Geen uitvaart in een aula, geen koffie met cake, geen kaart. Alleen een simpele kist en een crematie. Hij had daarover nagedacht, een bewuste voorkeur. Hij had er alleen te makkelijk over gedacht. Geen uitvaart, betekend geen afscheid nemen. Dat was wel heel kort door de bocht voor zijn familie. 

Ik had het er in januari al met hem over gehad. De mensen die om je geven, zullen de behoefte hebben om afscheid te nemen van jou, om jou te rouwen. Ik adviseerde hem, hen een klein beetje ruimte te geven om dat te doen, ze moeten verder zonder jou, dat verdient een plekje. “Zolang het maar geen uitvaart is.”, zei hij toen. 

Het werd geen uitvaart, maar een afscheid. Ruimte voor zijn familie om te rouwen en dat te delen met een de mensen die Maarten graag om zich heen had. Dit waren niet per se mensen die elkaar opzochten. Iedereen die er was, was er speciaal voor Maarten en gaven elkaar de ruimte afscheid te nemen. Ieder had een eigen kaarsje om te laten branden, deze omringde de kaars van Maarten. Een prachtig symbool. Rick is bij hem gebleven en is meegegaan naar de crematie. 

Maarten ging, zoals hij dat wilde, zoals hij was en met wie hij graag was. Zonder uitvaart, in een simpele kist en een crematie. We waren daar voor hem en voor hem alleen, dat was mooi. 

“Dank je wel en ik wens je een fijne dag…” – Maarten 

______________________________________________________________________

De familie heeft toestemming gegeven om het verhaal van Maarten te publiceren. In het kader van hun privacy zijn de namen veranderd. (Afscheid nemen gaat niet in één keer. Afscheid nemen van Maarten, van zijn spullen, zijn huis. Het is veel en intens. Maar het gaat goed met de familie van Maarten. Hij wordt gemist, maar ook veel herinnert. Recentelijk hebben we elkaar gezien om de as van Maarten op te halen. Ze zijn zich aan het oriënteren voor een mooie urn, een eigen ontwerp wat past bij Maarten. Ze vinden een nieuw ritme, waarin Maarten een andere plek in heeft en dat kost tijd, maar deze tijd zien ze positief te gemoed.)
reacties  0 reacties reageren

Bolletjes wol

Bolletjes wol
14-09-2018 00:19

Om mijn hoofd leeg te maken en gedachten te ordenen vind ik het heerlijk om te haken. Ik word blij van bolletjes wol om me heen, losse draadjes zwervend door de kamer en het losscheuren van de wikkel rond een nieuw bolletje is een klein geluksmomentje. Degenen die net zo’n enthousiast handwerk(st)er zijn als ik, zullen dit beamen. Zo ben ik nu bezig met een mooie sjaal voor het najaar. Tijdens het haken met twee kleuren draad, komt er een associatie bij me op over van het fenomeen afscheid en verlies, iets waar ik bijna dagelijks mee bezig ben. Afscheid komt op verschillende manieren voor, verweven in de rode draad die we allemaal aan het volgen zijn. Zonder te weten hoeveel meters er nog op ons bolletje zitten.

Afscheid kan onrechtvaardig voelen, bikkelhard en definitief zijn. Iedereen heeft het meegemaakt of zal het tegen gaan komen. Afscheid waarbij gerouwd zal worden en het besef dat het nooit meer zal zijn zoals het was. Dit doet zeer en maakt soms ook diep ongelukkig.

Een gevoel van verlies kan ook ingegeven zijn door een gemiste kans of spijt. Dit afscheid hoeft niet per se definitief te zijn, maar wanneer je dit jezelf pas beseft wanneer het moment net voorbij is, kan het toch best verloren voelen. Spijt hebben van iets wat je niet hebt gedaan is hier een goed voorbeeld van. Net zoals als het besef dat je een andere keuze had kunnen of moeten maken.

Maar dit afscheid is omkeerbaar, beïnvloedbaar en biedt daardoor nog een kans terug te halen wat door je vingers is geglipt. Soms moet je daarvoor lastige keuzes maken, die totaal niet in de lijn der verwachting liggen. Offers brengen, waarvoor je een hoge prijs betaald, maar misschien is dat het wel waard. Want hoeveel zou je er voor over hebben om terug te halen wat definitief verloren is gegaan?

Te vaak kom ik situaties tegen waarbij men te lang heeft gewacht, waardoor een situatie uiteindelijk toch onomkeerbaar werd. Te vaak hoor ik verhalen over gemiste kansen en spijt van niet genomen stappen. Ik ben bewuster dan ooit dat we mogen grijpen naar wat ons hart ons ingeeft, naar wat echt goed voelt. Durven te accepteren dat dit wellicht niet het pad is wat je had verwacht of wat de omgeving van ons verlangt, maar wat wel het pad is wat gelukkig maakt!

Blijven we dan allemaal met dezelfde rode draad door haken en laten we die gevallen steek zitten? Of trekken we een stuk van sjaal uit en haken we verder met een andere kleur?

Voor mezelf ben ik daar wel uit en haak ik met een nieuwe kleur mijn volgende draad aan. Deze kleur bevalt me en ik ben vast van plan om dit draadje een hele lange tijd te blijven volgen.

reacties  0 reacties reageren

Heel persoonlijk afscheid

Heel persoonlijk afscheid
11-03-2018 23:43
 
Het is nu tien over twaalf ’s nachts. Ik ben alleen in mijn nieuwe huis, de nacht voordat ik ga verhuizen. Naast mij brandt het felle licht van het peertje in mijn oog. Morgen worden de lampen opgehangen en ’s avonds komen mijn kinderen voor het eerst thuis in hun nieuwe huis.
Ik voel me verdrietig, omdat ik morgen afscheid moet nemen van wat en wie mijn thuis was, waarvan ik dacht dat ik daar oud mee zou worden.
 
Er is in het afgelopen half jaar veel gebeurd, waarvan het meeste achter de voordeur is gebleven. Het is dan ook voor veel vrienden, bekenden en zelfs familie een shock dat ik moet verhuizen met mijn kinderen, zonder mijn partner. 
 
Ja, ik ‘moet’ verhuizen. Het verleden van mijn partner heeft onze toekomst ingehaald, waardoor bouwen niet meer kan. De gelijkwaardige relatie klapte als een te strak elastiek uit elkaar. 
Dit was een mokerslag. Het kan niet anders en nu is het zover, voor mij en mijn kinderen is het beter zo. Er is te veel gebeurd. Met deze verhuizing, neem ik niet alleen afscheid van het huis, maar ook van mijn relatie. Ik hoop dat hij ook snel een woning vindt, dat hij zijn schouders eronder zet en zorgt dat hij weer grip op zijn leven krijgt.

Afscheid nemen valt zwaar, het afsluiten van een periode, het achterlaten van wat is geweest. Het denken aan de mooie momenten van de maanden hiervoor troosten een beetje, maar zorgen ook voor melancholie. Dit voelt ook als een soort rouw en het valt me niet mee. Ik doe het licht uit en probeer wat te gaan slapen. 

Inmiddels is dit het tweede moment dat ik schrijf, een dag later, verhuisd. De kinderen liggen nu op bed. Drie van de vijf lampen hangen, de droger draait en ik zit tussen de verhuisspullen te schrijven. Het voelt onwennig zo alleen, maar als ik door de rommel en de vermoeidheid heen probeer te kijken, zie ik dat het een fijne plek wordt. 

De komende tijd zal het lastig zijn, ik ben mijn ritme kwijt, alles wat gewoon was, is nu anders. Het zal een tijdje duren voordat ik mijn, nu nog onbekende, gewoontes eigen heb gemaakt. Het voelt nog allemaal zwaar, maar na verloop van tijd verwacht ik dat het beter wordt. De lente komt er aan, mijn kinderen zijn bijna jarig en ik heb het druk, waardoor ik mezelf in een ritme push. 

Ik weet dat het verlies van een geliefde bij overlijden echt anders is, maar dit voelt als rouw. Dat brengt mij dichter bij mijn werk, dichterbij de mensen die iemand hebben verloren door overlijden. Waar wordt verloren wordt gerouwd en de rouw voel ik dichterbij dan ooit. Het maakt mij meer bewust van het gevoel wat mensen hebben op het moment dat ik aanbel, op het moment dat ik er ben en weer ga. Alles verandert, ritme is weg, het leven zoals het was komt niet meer terug en men moet uiteindelijk een manier vinden om verder te gaan. 

Mijn verlies is anders, maar de overeenkomst is, dat het zeer doet, dat het emotie geeft, dat je merkt wie er nabij staat en wie verder af. Ik merk, ook in mijn situatie op dit moment, dat het nemen van persoonlijk afscheid belangrijk is. De ruimte krijgen om op mijn eigen manier alles een plek te geven en te beleven is daar een groot onderdeel van. Zonder liefde is er geen rouw en als het geen pijn doet is het nooit echt geweest. Daar houd ik me nu aan vast. Ik koester de mooie momenten en zoek steun bij de moeilijke. 

Inmiddels is de droger klaar en ik bedenk me dat ik nog niets heb gedronken. Ik ga theezetten, een stroopwafel eten en het gezellig maken. Dat momentje gun ik mezelf.
reacties  0 reacties reageren